Törpü (is. Müxtəlif formalarda olan iri dişli yeyə növü. Törpü ilə dəmiri yonmaq) sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksik ehtiyatının tərkib hissəsidir və əsasən metal emalı ilə bağlı bir aləti ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə "iri dişli yeyə növü" kimi təsvir edilməsi isə sözün tam mənasını əks etdirmir. Daha dəqiq olaraq, törpü, səthləri hamarlamaq, cilalamaq və ya müəyyən forma vermək üçün istifadə edilən, metaldan, çox vaxt polad, karbonlu polad və ya xüsusi ərintilərdən hazırlanmış, uzunsov və silindrik və ya müxtəlif kəsiklərə (düzbucaqlı, üçbucaqlı, yarımdairəvi və s.) malik olan bir alətdir.
Törpünün səthində yerləşən dişlər müxtəlif formalarda və ölçülərdə ola bilər. Dişlərin hündürlüyü, sıxlığı və formaları törpünün təyinatını müəyyənləşdirir. Məsələn, iri dişli törpülər kobud işləmə, incə dişli törpülər isə daha dəqiq cilalama üçün istifadə olunur. Törpülər əl ilə və ya xüsusi maşınlarda işlədilə bilər.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "törpü" sözünün mənşəyinin türk dillərindən gəldiyi güman edilir. Fərqli türk dillərindəki oxşar sözlərin müqayisəli təhlili bu fikri təsdiqləyir. Məsələn, qonşu dillərdəki fonetik cəhətdən bənzər sözlər, sözün kökünün qədim türk dillərinə aid olduğunu göstərir.
Cümlələr içərisində istifadəsinə nümunələr:
- Dəmir ustası paslanmış hissəni törpü ilə təmizlədi.
- Taxta hissəni hamarlamaq üçün incə dişli bir törpü lazımdır.
- Qəliblərin kənarlarını düzəltmək üçün müxtəlif formalı törpülərdən istifadə etməlidir.
- Yeni alınmış törpü çox kəskin idi.
Beləliklə, "törpü" sözü sadəcə iri dişli yeyə deyil, metal və digər materialların emalında istifadə olunan, müxtəlif formalara və diş ölçülərinə malik, xüsusi hazırlanmış bir alətdir.