Tökməbədənli sifəti, əsasən şifahi nitqdə işlənən, nadir hallarda yazılı mətnlərdə rast gəlinən bir söz olub, "sağlam, möhkəm, sərrast bədənli" mənasını verir. Lüğətlərdəki qısa izah, sözün ifadə etdiyi mənanın bütün çalarlarını əhatə etmir. Daha geniş və dəqiq şəkildə izah etmək istəsək, tökməbədənli sözü, fərdin fiziki quruluşunun sağlamlığını, möhkəmliyini və hərəkətliliyinə uyğun olmasını bildirir. Bu, sadəcə olaraq "hündür boylu" mənası ilə məhdudlaşmır; əksinə, bədənin ahəngdar inkişafını, əzələlərin inkişafını, sağlam və canlı görünüşünü ifadə edir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "tökmə" kəlməsinin "səlis, düzgün, ahəngdar" kimi mənaları vardır. Bu mənada "tökmə bədən" ifadəsi bədənin ideal quruluşunu, səlis və ahəngdar hərəkətlərə imkan verən bir fiziki quruluşu təsvir edir. "Bədənli" isə "bədənə malik olan", "bədən quruluşu olan" mənasını daşıyır. Beləliklə, "tökməbədənli" sözü, bədənin ahəngdar, sağlam və möhkəm olduğunu vurğulayır.
Misal olaraq, "O, həm ağıllı, həm də tökməbədənli bir gəncin idi" cümləsində "tökməbədənli" sözü, gəncin fiziki cəhətdən sağlam, möhkəm və əzələli olduğunu ifadə edir. "Tökməbədənli at" ifadəsində isə atın möhkəm və sağlam bədən quruluşundan söhbət gedir. Verilən nümunədəki "Gödəkboy, tökməbədən, kürən Daşdəmirin yanaqları yaylaq havasından qıpqırmızı idi" cümləsində isə "tökməbədən" digər sifətlərlə - "gödkəboy" və "kürən" - yanaşı işlədilərək Daşdəmirin fiziki görünüşünün tam təsvirini vermək üçün istifadə olunur. Bu isə "tökməbədən"in "möhkəm" mənasından daha çox "sağlam, yaxşı qurulmuş" mənasında işləndiyini göstərir.
Qısacası, "tökməbədənli" sözü ədəbi dildə geniş istifadə olunmasa da, şifahi nitqdə fiziki cəhətdən sağlam, möhkəm və ahəngdar bədən quruluşuna malik olan şəxsləri təsvir etmək üçün ifadəli və obrazlı bir vasitədir.