izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Topquyruqlu sifəti, əsasən heyvanlar üçün işlənən bir təsvir sözüdür. Lüğətlərdəki "qısa, qalın quyruqlu" tərifi əsas mənasını əks etdirir, lakin daha geniş bir şəkildə izah etmək mümkündür. "Topquyruqlu" sözü, quyruğun qısa və yoğun olmasının xaricində, həmin quyruğun formasına da işarə edir. Quyruq, adından da göründüyü kimi, "top" formasına bənzəyir; yəni uc hissəsi daha qalın və yuvarlaqlaşmış olur. Bu cür quyruğa malik heyvanlar, məsələn, bəzi it növləri, qoyunlar və ya atlar "topquyruqlu" adlandırıla bilər.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "top" sözünün "yuvarlaq, qalın cisim" mənasını, "quyruq" sözünün isə "onurğa sütununun son hissəsi" mənasını daşıdığını görərik. Beləliklə, "topquyruqlu" sözü bu iki sözün birləşməsindən əmələ gələrək, məhz quyruğun forması və quruluşuna istinad edir.

Misal cümlələrdə istifadəsinə baxaq: "Topquyruqlu qatır" cümləsində qatırın quyruğunun qısa və qalın olduğunu vurğulayır. "Qəhrəman çəkinəçəkinə topquyruqlu atın belinə qalxdı" cümləsində isə atın quyruğunun xüsusiyyəti, qəhrəmanın onu minməkdə çətinlik çəkdiyini ifadə etmək üçün vasitə kimi işlənir. Yəni, burada "topquyruqlu" sifəti yalnız quyruğun formasını deyil, həm də atın bəlkə də daha çətin minən bir cins olduğunu da ifadə edə bilər. Bundan əlavə, "topquyruqlu" sözü bədii ədəbiyyatda obrazlı ifadə vasitəsi kimi də işlənə bilər, məsələn, insanın əlinin qısa və qalın olmasını ifadə etmək üçün metaforik olaraq işlədilə bilər (bu istifadə ümumi deyildir).

Nəticə olaraq, "topquyruqlu" sözü sadəcə "qısa və qalın quyruqlu" mənasından daha geniş bir mənaya malikdir və heyvanların quyruğunun forması və görünüşü barədə daha dəqiq təsvir verir. Sözün istifadəsi kontekstdən asılı olaraq fərqli mənalar daşıya bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz