Tonluq (sifət) – Rəqəmlərdən sonra gələrək əşyanın çəkisi barədə məlumat verir. Kəmiyyət bildirən saylardan sonra işlənir və ölçü vahidi kimi "ton"un mənsubiyyətini ifadə edir. Məsələn, "beş tonluq yük maşını", "on tonluq kran" kimi ifadələrdə işlədilir. Bu cür istifadədə "tonluq" sözü, əşyanın və ya yükün tonlarla ölçülən çəkisini, həcmini ifadə etmək üçün istifadə olunan bir sifət kimi çıxış edir. Başqa sözlə desək, əsas funksiyası yükün və ya obyektin çəkisinin tonlarla ifadə edilən miqdarını göstərməkdir.
Etimologiyası: "Tonluq" sözü "ton" sözündən törəmişdir. "Ton" sözü fransız dilindən ("tonne") gəlmişdir və rus dilindəki "тонна" sözünün də mənbəyidir. Əslində, "ton" metriki sistemdə çəki vahidi olaraq istifadə olunur (1000 kq). "-luq" şəkilçisi isə sifət düzəldən şəkilçi olub, "ton" sözünə əlavə edilərək "tonla ölçülən" mənasını verir.
İstifadə nümunələri:
- Körpünün daşıma qabiliyyəti on tonluq yük üçün nəzərdə tutulub.
- O, beş tonluq bir yük maşını almışdı.
- Yüz tonluq gəminin suyun altına çəkilməsi böyük bir hadisə oldu.
- Tikinti üçün iki tonluq sement sifariş etmişik.
- Min tonluq gəmi limana daxil oldu.
Qeyd: "Tonluq" sözü, əsasən texniki və ya texniki xarakterli mətnlərdə, yük daşıma, tikinti və s. sahələrlə bağlı yazılarda istifadə olunur. Gündəlik danışıq dilində istifadəsi nisbətən azdır. Əvəzinə, "ton" sözü birbaşa saylarla birlikdə işlədilə bilər (məsələn, "10 ton yük").