Tonqalotu (bot.) – İri çiçək qrupu və sünbülcükləri olan ot bitkisi. Termin, əsasən, botanika elmində istifadə olunur və müəyyən bir taksonomik qrupa aid deyil, daha çox morfoloji xüsusiyyəti əks etdirir. Yəni, "tonqalotu" adı altında çoxsaylı bitki növləri birləşə bilər, hamısının ümumi xüsusiyyəti isə iri çiçək qruplarının və sünbülcüklərin olmasıdır. Sünbülcük, əslində, çiçəklərin sıx bir şəkildə sap üzərində düzülməsidir. Bu quruluş çiçəklərin tozlanmasının asanlaşdırılmasına xidmət edir. Tonqalotu termininin istifadəsi, konkret bitkinin növünü bilmədən, onun görkəmini ümumi şəkildə təsvir etmək üçün əlverişlidir.
Ədəbiyyatda və gündəlik danışıqda "tonqalotu" termini nadir hallarda rast gəlinir. Əsasən elmi mətnlərdə, botanika ilə bağlı əsərlərdə, bitki təsvirlərində istifadə olunur. Məsələn, “Araşdırmalar göstərdi ki, bu ərazidə yayılan tonqalotu növləri əsasən quraqlığa davamlıdır” və ya “Tədqiqatçılar tonqalotu bitkisinin kimyəvi tərkibini araşdırdılar” kimi cümlələrdə işlədilə bilər. Termin, bitkinin morfoloji quruluşuna əsaslanan deskriptiv bir termindir, onun etimologiyası (sözün mənşəyi) isə türk dilinin içindən gəlir və "tonqal" sözündən törəyərək, iri çiçək qrupunun tonqala oxşarlığını ifadə edir. Bu oxşarlıq, çiçək qrupunun ölçüsü və formasına əsaslanır.
Qeyd edək ki, "tonqalotu" termini elmi dildə tam dəqiqliklə istifadə olunmasa da, təsviri dilin bir elementi olaraq bitkinin ümumi görünüşünü təsvir etmək üçün kifayət qədər aydın və anlaşıqlıdır. Daha dəqiq təsnifat üçün bitkinin latınca elmi adı və ya daha spesifik botanik təsviri tələb olunur.