Tomağalı sifəti, əsasən quşlar üçün işlənən bir söz olub, "tomağası olan", yəni boğaz nahiyəsində tüklərdən əmələ gəlmiş, bəzən uzun və sıx, bəzən qısa və seyrək bir əlavə hissəsi olan deməkdir. Bu əlavə hissənin varlığına görə quşun görünüşündə fərqlilik yaranır. Tomağa malik olmaq, quşun növünə və ya cinsinə görə fərqli xüsusiyyətlər daşıyır. Məsələn, bəzi toyuq cinsləri xarakterik tomağa malikdirlər ki, bu da onların tanınmasında mühüm rol oynayır. Tomağalı sözü, həmçinin, metaforik olaraq insanlara da tətbiq edilə bilər; bu zaman "boğazında tükləri olan" mənası deyil, "boğazının altında, çənə altında sıx və uzun tükləri olan" mənası nəzərdə tutulur, əsasən, kəkilli görünüşə işarə edir. Lakin insanlarda istifadə daha az rast gəlinir və əsasən məcazlı mənada işlənir.
Etimologiya: Söz "tomağa" sözündən əmələ gəlmişdir. "Tomağa" sözü türk dillərindən gələrək boğazdakı tükləri ifadə edir. Bu sözün etimologiyası və digər türk dillərindəki qohum sözləri daha ətraflı araşdırılmalıdır.
Cümlədə işlənməsi:
- Tomağalı toyuq çox gözəl idi.
- Qədim ədəbiyyatda bəzən qəhrəmanların "tomağalı" olduğu təsvir edilir, amma bu, adətən, sifətin metaforik istifadəsidir.
- (Metaforik istifadə) O, sanki tomağalı bir aslan kimi sərt və qorxulu görünürdü.
Fərqləndirmə: Tomağalı sözü "kəkilli" sözü ilə sinonim kimi işlənə bilər, xüsusən insanlara aid edildikdə. Ancaq "kəkilli" daha geniş mənada istifadə olunur və yalnız boğaz nahiyəsindəki tükləri deyil, ümumiyyətlə üz nahiyəsindəki sıx tükləri əhatə edir.