Tişə (fars. təsirdən) – I. Çox köhnə və geniş məna kəsb edən bu söz əsasən qazıma aləti kimi başa düşülür. Bu mənada tişə, daş, taxta, metal və s. sərt materiallar üzərində naxışlar, işarələr, yazılar qazımaq üçün istifadə olunan, ucu iti, müxtəlif formalarda ola bilən bir alətdir. Forma və ölçüləri materialın növü və qazılacaq naxışın xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir. Misal üçün, daş üzərində inkişaf etmiş naxışlar yaradan bir tişə taxta üzərində sadə bir işarə qazıyan tişədən həm forma, həm də ölçü baxımından fərqlənə bilər. Bəzən hətta metal üzərində işləmək üçün xüsusi hazırlanmış tişələr də mövcuddur. Sözün bu mənasında "qələm" sözü ilə sinonim kimi işlənə bilər, lakin bu sinonimlik tam deyil, çünki qələm daha geniş mənada yazılı işlərdə istifadə olunan yazım alətlərini əhatə edir.
II. Tişə sözü bəzən külüng mənasında da işlədilir. Külüng torpağı qazmaq, çapalamaq üçün istifadə olunan bir kənd təsərrüfatı alətidir. Bu mənada tişənin işlənməsi külüngün funksional xüsusiyyətləri ilə uyğunlaşır: hər ikisi də torpağı qazmaq və ya sərt bir səthi deşmək üçün istifadə olunur. Ancaq külüng ümumiyyətlə tişədən daha iri və ağır bir alətdir. Külünglə tişə arasındakı fərq, istifadə sahəsində və material işlənmə texnologiyasında daha aydın görünür.
Misal cümlələr:
1. Tişə ilə daşa gözəl bir naxış qazıdı. (Birinci məna)
2. Qoca əlindəki tişəni (külüngü) yerə vurub dayandı. (İkinci məna)
3. Qədim qayaüstü təsvirlər tişənin köməyi ilə yaradılmışdır. (Birinci məna)
4. Tarlada işləyən kəndli ağır tişə (külüng) ilə torpağı şumlayırdı. (İkinci məna)
Beləliklə, "tişə" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Hər iki mənada da kəsici, deşici bir aləti ifadə edir, amma birinci mənada incə işlər üçün, ikincisi isə ağır fiziki işlər üçün istifadə olunan alətləri ifadə edir.