izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Tikancıq (is.): Bu söz "tikan" kökünə "-cıq" məişət diminutiv şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlmişdir. "-cıq" şəkilçisi sözə kiçiklik, azlıq, incəlik mənaları qatır. Beləliklə, "tikancıq" sözü əsasən kiçik ölçülü, incə tikan deməkdir. Tikanın ümumi mənasından irəli gələrək, "tikancıq" iki əsas mənada işlənir:

1. Kiçik, incə tikan: Bu mənada "tikancıq" sözü bitkilərin gövdəsində və ya yarpaqlarında olan kiçik, nazik tikanları ifadə edir. Məsələn: "Qızılgülün tikancığı əlimi qandırdı." və ya "Əlimə gülün tikancığı batdı." cümlələrində olduğu kimi. "Tikancıq" bu mənada həm də metaforik olaraq kiçik, əhəmiyyətsiz, lakin narahatlıq verən bir şey üçün işlənə bilər. Məsələn: "Vicdanında kiçik bir tikancıq hiss edirdi." cümlesinde olduğu kimi.

2. Kiçik, nazik tıx: "Tikan" sözünün həm də "tıx" mənasında işlənməsi nəzərə alınaraq, "tikancıq" sözü bəzi hallarda kiçik, incə tıxı da ifadə edə bilər. Məsələn, dar bir yerdə maneə törədən kiçik, nazik bir şey üçün istifadə oluna bilər. Bu mənada istifadə tez-tez rast gəlinməsə də, dilin imkanları çərçivəsində mümkündür. Məsələn: "Borunun içində kiçik bir tikancıq vardı, suyu axıtmırdı." kimi bir cümlədə.

Qeyd etmək lazımdır ki, "tikancıq" sözünün ikinci mənası birinci mənasına nisbətən daha az yayılmış və daha kontekstə bağlıdır. Əsasən ilk mənada, yəni kiçik, incə tikan mənasında işlənir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz