Təşrifat (ər. “تَشْرِيف” – təşrif sözünün cəm forması) termini, əsas etibarilə, rəsmi və ya yüksək səviyyəli mərasimlərdə, qonaqlıqlarda və ya digər ictimai tədbirlərdə qəbul edilmiş rəsmi qaydalar, adət-ənənələr, protokolar və davranış normalarının məcmusunu bildirir. Bu, sadəcə olaraq bir mərasimin özü deyil, həm də o mərasimi təşkil edən və ona hakim olan bütün formal xüsusiyyətləri, prosedur və ardıcıllığı əhatə edir.
Təşrifat sözü, ərəbcə "təşrif" (تشريف) felindən törəmədir. "Təşrif" "şərəfləndirmək", "hörmət göstərmək", "dəyər vermək" mənalarını verir. Beləliklə, təşrifat mərasimlərinin əsasında yüksək hörmət, ehtiram və rəsmiyyət prinsipləri dayanır. Bu sözün cəm halda işlənməsi isə bir çox ayrı-ayrı qayda və protokoların bir sistem kimi birləşdiyini göstərir.
Təşrifat, müxtəlif kontekstlərdə müxtəlif səviyyələrdə özünü göstərə bilər. Məsələn, dövlət başçılarının görüşlərinin təşrifatı adi bir ailə ziyafətinin təşrifatından xeyli fərqlənər. Birinci halda, diplomatik protokolar, təhlükəsizlik tədbirləri, oturma düzeni və digər əhəmiyyətli detallar mühüm rol oynayır. İkinci halda isə, daha çox ailəvi ənənələr və qonaqpərvərlik normaları ön plana çıxır. Lakin hər iki halda da, "təşrifat" sözü mərasimi təşkil edən rəsmi və ya qeyri-rəsmi qaydaları ifadə edir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Dövlət başçısının ziyarətinin təşrifatı diqqətlə hazırlanmışdı.
- Toy mərasimində bütün təşrifat qaydalarına əməl olunmuşdu.
- Diplomatik təşrifatın incəliklərini bilmək vacibdir.
- Qədim sarayın təşrifatı əsrlərin tarixini özündə əks etdirirdi.