izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Təpitmə (is.) – Xalq təbabətində, əsasən sınıq, çıxıq və ya əzik yerlərə qoyulan, müalicəvi təsir göstərən yağlı və isti xəmir parçasıdır. Bu xəmir, adətən, un, yağ, bal və ya digər təbii maddələrin qarışığından hazırlanır. Tərkibindəki yağlı maddələr sayəsində bədənin zədələnmiş hissəsini isidir, qan dövranını sürətləndirir və iltihab əleyhinə təsir göstərir. Istiliyi ilə ağrını azaldır, şişkinliyin aradan qalxmasına kömək edir və toxumalarda bərpa proseslərini sürətləndirir. Təpitmənin formasını və ölçüsünü zədənin ölçüsü və yeri müəyyən edir. Həmçinin, təpitmənin qoyulma müddəti və tezliyi də həkim və ya təcrübəli bir şəxs tərəfindən müəyyən olunmalıdır.

Etimalogiyasına gəldikdə, "təpitmə" sözü "təp" felinin məsdər formasından törəmədir. "Təp" felinin əsas mənası "vurmaq", "çırpmaq", "sıxmaq" kimi anlamlara malikdir. Bu mənada, təpitmənin zədələnmiş yerə sıxılaraq qoyulması ilə birbaşa əlaqəlidir. Xalq təbabətində istifadə edilən bu üsul, zədənin sabitlənməsinə və bərpasına kömək edir. Sözün formalaşması zamanı "-mə" şəkilçisi məsdəri bildirən əlavə kimi işlənib.

Müxtəlif cümlələrdə "təpitmə" sözünün işlənməsinə nümunələr:

  • Nənəm ayağıma təpitmə qoydu ki, sümüyüm tez birləşsin.
  • Qədim xalq təbabətində təpitmə müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunurdu.
  • Doktor zədələnmiş əzələyə təpitmə qoymağı tövsiyə etdi.
  • Təpitmənin tərkibinə un, yağ, bal və otlar daxil idi.

Yuxarıda göstərilən nümunələrdə "təpitmə" sözü, müəyyən bir müalicə üsulunu və ya həmin üsulla hazırlanmış vasitəni ifadə edir. Söz, həm xalq təbabətinin tərkib hissəsi, həm də konkret bir müalicə üsulu kimi işlədilə bilir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz