izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Təqlidçilik (is. m.) – Birinin hərəkət, davranış, nitq və ya əsərinin tam və ya qismən təkrarlanması, oxşarlığının yaradılması xüsusiyyəti, meyli, qabiliyyəti. Təqlidçilik həm bilinçli, həm də qeyri-bilinçli səviyyədə baş verə bilər. Bilinçli təqlidçilik təhlil və təkrarlama əsasında, qeyri-bilinçli təqlidçilik isə psixoloji və ya sosial təsirlərin nəticəsidir. Bu, sadəcə olaraq birinin davranışını köçürməkdən tutmuş, ədəbi, bədii və ya elmi əsərlərin imitasiyasına qədər geniş bir spektr əhatə edir.

Təqlidçiliyin müsbət və mənfi tərəfləri vardır. Müsbət tərəfi, yeni bacarıqların öyrənilməsində, sosial inteqrasiyada və yaradıcılıq prosesində (məsələn, parodiya, satira kimi janrlarda) mühüm rol oynamasıdır. Mənfi tərəfi isə orijinallığın itirilməsinə, özünəməxsusluğun zəifləməsinə, plagiatçılığa və yaradıcılıq potensialının inkişafına mane ola bilməsinə gətirib çıxarır. Məsələn, bir şagirdin imtahanlarda başqasının cavablarını köçürməsi mənfi təqlidçiliyin nümunəsidir, gənc bir sənətkarın tanınmış rəssamın üslubunu təqlid etməsi isə həm müsbət, həm də mənfi nəticələrə səbəb ola bilər. Birinci halda, bu, bacarıq çatışmazlığını və əxlaqi prinsiplərin pozulmasını əks etdirir, ikinci halda isə özünəməxsus üslubun formalaşması üçün ilkin mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər.

Verilən misalda “Təbriz xalqında təqlidçilik Şərqin başqa xalqlarına nisbətən bir neçə qat artıqdır” cümləsi təqlidçiliyin kəmiyyət göstəricisi kimi təqdim olunur. Bu, təqlidçiliyin fərqli mədəniyyətlərdə fərqli səviyyələrdə ola biləcəyini göstərir və həmin kəmiyyət göstəricisinin obyektiv olub-olmaması əlavə araşdırma tələb edir. Belə bir iddianın əsaslandırılması üçün müqayisə üçün seçilən xalqların müəyyənləşdirilməsi, təqlidçiliyin qiymətləndirilmə meyarlarının açıqlanması və müvafiq elmi sübutların təqdim edilməsi vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz