Tarixçi sözü Azərbaycan dilində tarix elminin mütəxəssisi, yəni tarixin öyrənilməsi və tədqiqi ilə məşğul olan alimi ifadə edir. Bu, geniş mənada, tarix ilə bağlı hər hansı bir sahədə ixtisaslaşmış şəxsi əhatə edir. Mütəxəssislik səviyyəsi fərqli ola bilər: tarixin müəyyən bir dövrünü, regionunu və ya mövzusunu araşdıran tədqiqatçıdan tutmuş, tarixi hadisələri təhlil edən və təqdim edən müəllim və ya jurnalistə qədər.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "tarixçi" sözü "tarix" və "-çi" şəkilçisindən əmələ gəlib. "Tarix" sözü fars mənşəli olub, "xatirə, hadisə, vaxt" mənalarını verir. "-çi" şəkilçisi isə "kimsə", "nəsə ilə məşğul olan" mənasını ifadə edir. Beləliklə, "tarixçi" sözü hərfi mənada "tarixlə məşğul olan şəxs" anlamına gəlir.
Tarixçilər müxtəlif mənbələrə ( yazılı mənbələr, arxeoloji tapıntılar, şifahi xalq yaradıcılığı və s.) əsaslanaraq tarixi araşdırırlar, təhlil edirlər və nəticələrini elmi əsərlərdə, məqalələrdə, kitablarda və digər nəşrlərdə təqdim edirlər. Onlar tarixi prosesləri, hadisələri, şəxsiyyətləri və cəmiyyətləri obyektiv şəkildə tədqiq etməyə çalışırlar.
Cümlə içərisində "tarixçi" sözünün işlənməsinə nümunələr:
- Tanınmış tarixçi professor Əliyev yeni bir kitab nəşr etdi.
- Bu məsələni daha ətraflı araşdırmaq üçün tarixçilərlə əlaqə saxlamaq lazımdır.
- Gənc tarixçi öz tədqiqatında maraqlı faktlar aşkar etdi.
- Tarixçilər mübahisəli mövzularda həmişə vahid fikir sərgiləmirlər.
Qeyd edək ki, "tarixçi" sözünün sinonimi kimi "tarixşünas" sözündən də istifadə olunur. Lakin "tarixşünas" sözü daha geniş mənada tarixin öyrənilməsi və tədqiqi ilə bağlı nəzəriyyə və metodologiya ilə də məşğul olan alimləri ifadə edə bilər.