izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Tanqah sözü Azərbaycan dilinin köhnəlmiş lüğət fondunda yer alan bir termindir. Müasir Azərbaycan dilində nadir hallarda işlənən bu söz, əsasən pulu, var-dövləti və ya ümumiyyətlə dövlətin maddi gücünü ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə "pul" kimi tərcümə edilməsi, sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir.

Tanqah sözünün etimologiyası türk dilləri ailəsinə aiddir və "tangah" şəklində başqa türk dillərində də rast gəlinir. Bəzi tədqiqatçılar onun fars dilindən, bəziləri isə monqol dillərindən gəldiyini iddia etsə də, ən geniş qəbul edilən versiya türk mənşəli olmasıdır. Sözün mənasında "pul", "sərmayə", "dəyər" kimi anlamlar birləşir. Bu mənada "tanqah" sadəcə pulun fiziki formasını deyil, həm də onun sahibi üçün təmsil etdiyi iqtisadi gücü və sosial statusu ifadə edir.

Cümlədə işlənməsinə misal olaraq:"Qasımdan sonra ailəsi üçün nəinki heç bir tanqah qalmamışdı, hətta kişinin uzun müddət işsiz və naxoş olması və..." cümləsində olduğu kimi, "tanqah" sözü, ailənin tamamilə maddi sıxıntı içində olduğunu, hər hansı pul vəsaiti olmadan çətinlik çəkdiyini vurğulayır. Burada sadəcə "pul" sözündən fərqli olaraq, daha çox "var-dövlət", "imkan", "maliyyə vəziyyəti" kimi daha geniş bir məna çalarını əks etdirir. Başqa bir misal olaraq, "Sultanın tanqahı bütün əyalətlərə yayılırdı" cümləsində isə "tanqah" sözü dövlətin maliyyə gücünü, pul dövriyyəsini və imperiyanın genişliyini təsvir edir.

Beləliklə, "tanqah" sözü, sadəcə "pul"un köhnəlmiş sinonimi deyil, tarixi, mədəni və sosial kontekstə bağlı olaraq fərqli məna çalarları daşıyan, zəngin bir mənaya malik leksik vahiddir. Onun müasir dilə uyğunluğu az olsa da, tarixi əsərlərin və ədəbiyyatın tərcümə və təhlilində vacib rol oynayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz