Şpat (alm. Spat) – atın ayaq sümüklərinin iltihabı ilə səciyyələnən bir xəstəlikdir. Alman dilindən keçmiş bu termin, əslində, daha geniş bir məna kəsb edir və atın ayaqlarında yerləşən müxtəlif sümüklərin və onlarla əlaqəli toxumaların iltihabını əhatə edir. Bu iltihablar, adətən, travma, həddindən artıq yüklənmə, infeksiya və ya metabolik pozğunluqlar nəticəsində baş verir.
Xəstəliyin əsas əlamətləri arasında topallama, şişkinlik, həssaslıq, istilik artımı və ağrı yer alır. Şpatın lokalizasiyası müxtəlif ola bilər: bəzən yalnız bir sümüyü, bəzən isə bir neçə sümüyü və ətraf toxumaları əhatə edir. Xəstəliyin şiddəti də dəyişkən olur – bəzi hallarda minimal narahatlıq yaradarkən, digər hallarda atın tam hərəkət qabiliyyətini məhdudlaşdıra bilər.
Diaqnoz, kliniki müayinə, rentgen və digər görüntüləmə üsulları əsasında qoyulur. Müalicə üsulları xəstəliyin şiddətindən, lokalizasiyasından və səbəbindən asılı olaraq dəyişir. Müalicəyə istirahət, dərman müalicəsi (iltihab əleyhinə, ağrıkəsici dərmanlar), fiziki terapiya və bəzi hallarda cərrahiyyə əməliyyatı daxil ola bilər. Erkən müalicə, xəstəliyin ağırlaşmasının və davamlı topalmanın qarşısını almaq üçün vacibdir.
Qeyd edək ki, "şpat" termini bəzən yanlış olaraq atın ayaqlarında baş verən digər problemlərlə, məsələn, tendon iltihabı ilə qarışdırıla bilər. Ona görə də dəqiq diaqnoz üçün mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir. "Şpat" sözünün istifadəsi kontekstə görə də dəyişə bilər. Məsələn, "At şpata tutuldu" deyəndə xəstəliyin ümumi olaraq mövcudluğundan, "Atın ayağında şpat var" deyəndə isə konkret olaraq iltihabın yerindən danışılır.