Şirəlik1 (is.) – Şirə almaq, çıxarmaq üçün yararlı olan, buna məxsus olan. Termin, əsasən bitkilərin şirəli hissələrinə, xüsusilə meyvələrə aid edilir. “Şirəlik” sözü, özündə həm materialın (meyvənin, bitkinin) şirəli olmasını, həm də ondan şirə almaq imkanını ifadə edir. Belə ki, “şirəlik meyvə” deyəndə, həm meyvənin şirəli olmasını, həm də ondan asanlıqla şirə əldə edilə bilməsini nəzərdə tuturuq. Bu mənada, “şirəlik” sözü, həm keyfiyyəti, həm də potensialı ifadə edir.
Etimoloji cəhətdən “şirəlik” sözü “şirə” sözündən törəmədir və “-lik” şəkilçisi ilə sifət şəklini almışdır. “-lik” şəkilçisi keyfiyyət, məxsusluq, maliklik bildirir. Ona görə də “şirəlik” sözü “şirəyə malik olan”, “şirəli”, “şirə vermək qabiliyyətinə malik” mənalarını özündə birləşdirir.
Sözün işlənməsinə nümunələr:
- Bağda yetişən şirəlik almalar çox dadlı idi.
- Bu il üzümün məhsulu bol, şirəlikdir.
- Şirəlik narlardan şirə hazırladılar.
- Şirəlik meyvələrdən mürəbbə bişirdilər.
- O, şirəlik üzümləri seçib, şirə üçün ayırırdı.
Göründüyü kimi, “şirəlik” sözü müxtəlif meyvə və bitkilərə aid edilərək, onların şirəli olmasını və şirə əldə etmək üçün yararlı olmasını vurğulayır. Söz, həm keyfiyyət, həm də istifadə potensialını ifadə edən semantik zənginliyə malikdir.