Şəmşir (fars. شمشیر šemšir) — qılınc növüdür. Azərbaycan dilinə fars dilindən keçmişdir. Lüğətlərdə sadəcə "qılınc" kimi tərcümə olunsa da, şəmşir termini ümumi qılıncdan bir sıra xüsusiyyətləri ilə fərqlənir. Qılıncın ümumi bir adı olmasına baxmayaraq, şəmşir adətən əyri, uzun və ikiəlli bir silahı ifadə edir. Bəzi mənbələrdə bədii və ya ceremonial qılınclar üçün də istifadə olunur. Onun uzunluğu və əyriliyi döyüşdə daha geniş yaylım və kəsici zərbələr endirməyə imkan verirdi.
Misal olaraq verilən M.F.Axundzadə cümləsində "İş atışmadan ötüb, şəmşir və xəncər ilə bir-birinə həmlə etməyə çatdı" şəmşirin döyüşdə istifadə olunan bir silah olduğunu göstərir. Bu cümlədə şəmşir xəncərlə yanaşı qeyd olunur ki, bu da onun ölçü və tətbiq sahəsinə işarə edir. Xəncər daha qısa və yaxın döyüş silahı olduğu halda, şəmşir uzun məsafədən və ya açıq döyüşlərdə daha effektivdir.
Şəmşirin bədii ədəbiyyatda istifadəsi də maraqlıdır. O, tez-tez qüdrət, cəsarət, şərəf və ya qəhrəmanlıq simvolu kimi təsvir olunur. Epik əsərlərdə qəhrəmanların əlindəki şəmşir, onların gücünü və qüdrətini ifadə edir. Bu səbəbdən, şəmşir sadəcə bir silah deyil, həm də simvolik bir məna daşıyır.
Yekun olaraq, "şəmşir" sözünün mənası sadəcə "qılınc" olmaqdan daha genişdir. O, əyri, uzun, iki əlli döyüş qılıncını, eyni zamanda güc, qəhrəmanlıq və şərəfin simvolunu ifadə edir və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalarda istifadə edilə bilər.