Şeytanşapalağı sözü Azərbaycan dilindəki məcazi ifadələrdən biri olub, həm fiziki cəhətdən çox xırda, cılız, həm də əxlaqi baxımdan alçaq, xəsis, paxıl insanları ifadə etmək üçün işlədilir. Lüğətlərdə əsasən "çox balaca adam" mənası verilmiş olsa da, bu, sözün tam mənasını əks etdirmir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "şeytan" və "şapalaq" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəldiyini görürük. "Şeytan" sözü bədxah, pis ruhu, "şapalaq" isə kiçik, cılız, əzsiz varlığı ifadə edir. Beləliklə, "şeytanşapalağı" sözü, həm fiziki cəhətdən kiçik və zəif, həm də xarakter etibarı ilə pis niyyətli, qəddar, alçaq və xəsis bir insanı təsvir edir. Yəni, söz sadəcə olaraq boyun kiçikliyini deyil, həm də mənfi xarakter xüsusiyyətlərini ifadə edir.
Sözün işlənməsinə nümunələr:
- "O, elə bir şeytanşapalağı idi ki, həmişə başqalarının əməyindən faydalanmağa çalışardı." (Burada söz, həm boyunun kiçikliyini, həm də xəsisliyini ifadə edir.)
- "Bu uşaq çox şeytanşapalağıdır, amma çox ağıllıdır." (Burada yalnız boyun kiçikliyi nəzərdə tutulur.)
- "Onun o şeytanşapalağı hərəkətləri hamını bezdirmişdi." (Burada mənfi xarakter əsas götürülür.)
Beləliklə, "şeytanşapalağı" sözü kontekstdən asılı olaraq fərqli mənalarda işlənə bilsə də, əsasən mənfi konnotasiyalı olub, həm fiziki, həm də mənəvi cəhətdən kiçik və pis bir insanı təsvir edir. Sadəcə "çox balaca adam" kimi tərcümə etmək sözün bütün mənasını əhatə etmir.