izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şehlik sözü Azərbaycan dilində əsasən iki mənada işlənir. Birinci mənada, "şehli" sözünün sinonimi olaraq, səhər tezdən bitkilərin və əşyaların üzərində əmələ gələn kiçik su damcılarına, yəni şehə bürünmüşlük vəziyyətini bildirir. Bu mənada "şehlik" sözü, ətraf mühitin rütubətli və sərin olmasını, havanın təravətini ifadə edir. Məsələn, "Səhər tezdən bağ şehliyə bürünmüşdü" cümləsində "şehlik" sözü bu mənada işlənmişdir.

İkinci mənada isə, "şehlik" sözü daha geniş bir məna kəsb edir və nəmlik, rütubət, sululuq kimi anlayışları əhatə edə bilər. Bu mənada, yalnız səhərki şeh deyil, həm də ümumilikdə ətrafdakı nəmli mühit ifadə olunur. Misal üçün, "Dağların yamaclarında şehlik çox idi" cümləsində "şehlik" sözü daha çox nəmli, rütubətli mühitin varlığını ifadə edir. Bu mənada, "şehlik" sözü "nəmlik", "rütubət", "suya doymuşluq" kimi sözlərlə sinonim kimi işlənə bilər.

Sözün etimologiyasına gəldikdə, "şehlik" sözü "şeh" sözünün "-lik" əlavəsi ilə törəməsidir. "-lik" əlavəsi isə isim törətmə əlavəsi olub, keyfiyyət, vəziyyət, məkan bildirir. Beləliklə, "şehlik" sözü "şehli olan yer, vəziyyət" mənasını ifadə edir.

Verdiyiniz nümunədəki ("Şehlik və nəmişlik gündə duza artıq meyil edən təpəl camış müti bir qul kimi Qaraxana baxmağa başlayardı") cümlədə "şehlik" sözü ikinci mənada, yəni ətraf mühitin nəmli və rütubətli olmasını ifadə etmək üçün işlənmişdir. Burada "şehlik" və "nəmişlik" sözləri bir-birini tamamlayaraq, təpələrin nəmli və rütubətli bir mühitdə olduğunu vurğulayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz