Şe (ş): Azərbaycan dilinin fonetik sistemindəki "ş" hərfi və bu hərflə ifadə olunan səsin adıdır. "Şe" sözü öz-özlüyündə həm səsi, həm də həmin səsi ifadə edən qrafemi (yazı işarəsini) bildirir. Bu baxımdan, "şe" sözü həm fonetik (səs bildirən), həm də qrafik (yazı işarəsini bildirən) bir vahiddir.
Etimalogiyası: Sözün mənşəyi türk dillərinin ortaq leksikasına aiddir. "Ş" səsinin təsvirinə əsaslanan onomatopoetik (səslənməyə oxşayan) bir mənşəyə malik ola bilər. Yəni, "ş" səsini eşidən insanlar bu səsi ifadə etmək üçün "şe" kimi bir söz yaradıblar. Digər türk dillərində də bu səsi ifadə edən sözlərin fonetik oxşarlığı bu ehtimalı gücləndirir.
İstifadə nümunələri: "Şe" sözü adətən dilçilik, fonetika və ya tələffüzə dair müzakirələrdə işlədilir. Məsələn:
- "Azərbaycan dilində "ş" şe əlifbanın 29-cu hərfidir."
- "Bu sözün tələffüzündə "ş" şe səsi aydın eşidilir."
- "Şe səsinin çıxarılması üçün dilin ucu sərt damağa toxunmalıdır."
- "Şe və ç səsləri arasında oxşarlıq var, lakin bunlar fərqli fonemalardır."
Fərqləndirmə: "Şe" sözü "ş" hərfi və səsi ilə bağlı olduğundan, onu "şə" (şəkil, şəhər kimi sözlərdəki) və ya digər "ş" ilə başlayan sözlərdən fərqləndirmək lazımdır. "Şe" bir fonetik termin olaraq, başqa mənalarda işlənmir. Bu, onu sadəcə həmin səsi və hərfi təyin edən bir termin kimi səciyyələndirir.