izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şaşdırmaq fellinin əsas mənası birinin hiss və düşüncələrini qəfil və gözlənilməz bir şəkildə dəyişdirmək, onu çaşqınlığa salmaq, heyran etmək, və ya ruh halını sarsıtmaqdır. Bu təsir heyranlıq, qorxu, qəzəb və ya başqa bir güclü duyğu ilə müşayiət oluna bilər. Lüğətdəki "heyrətə salmaq, çaşdırmaq, sarsıtmaq" ifadələri şaşdırmağın əsas aspektlərini qısaca əks etdirir, lakin tam mənzərəni vermir.

Şaşdırmağın səbəbləri müxtəlifdir. Bu, gözlənilməz bir hadisə, təəccübləndirici bir xəbər, qeyri-adi bir davranış və ya fikir ola bilər. Məsələn, bir sehrbazın hiyləsi tamaşaçıları şaşdıra bilər; qəfil bir müjdə insanı sevincdən şaşdıra bilər; birinin qəfil əsəbiliyi ətrafındakıları şaşdıra bilər. Şaşdırmaq həm müsbət, həm də mənfi kontekstlərə malik ola bilər. Müsbət kontekstdə, şaşdırmaq heyranlıq və təəccüb hisslərini ifadə edir; mənfi kontekstdə isə çaşqınlıq, dəhşət və ya qorxu hissləri ilə əlaqələndirilir.

Verilən nümunə cümləsində ("…Qızım, sənin adın yanımda çəkiləndə, arzu və amalımın natamam qaldığı gözümün önündə mücəssəm...") "şaşdırmaq" sözü birbaşa işlənməsə də, mətnin ümumi məzmunu xatirələrin spikerə qüvvətli təsir etdiyini, onu dərin duyğulara qərq etdiyini göstərir. Bu təsir, "şaşdırmaq" feli ilə ifadə oluna biləcək gücü daşıyır. Yəni, qızının adının çəkilməsi spikeri köhnə arzu və amalının natamam qalması ilə üz-üzə gətirərək, ruh halında dəyişikliyə, bir növ "şaşqınlığa" səbəb olur. Bu cür kontekstdə "şaşdırmaq" "dərin təəssürat yaratmaq", "dərin duyğulara səbəb olmaq" mənalarında işlənə bilər.

Ümumiyyətlə, "şaşdırmaq" sözünün mənası və istifadəsi kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Lakin əsas mənası həmişə qəfil, gözlənilməz bir təsir, ruh halında dəyişiklik olmağı ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz