izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şaraq-şaraq zərfi, əsasən səs-küyün, xüsusilə də suyun, daşların və ya oxşar cisimlərin sürüşərək, sürtülərək yaratdığı xırıldayan, çatıldayan səsi ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə "şaraqqıltı ilə, şaraqqa-şaraq" kimi tərcüməsi verilsə də, bu zərf daha çox hərəkətin xarakteristikasını, səs efektini və hətta müəyyən bir ritmi ifadə edir. Bu mənada, "şaraq-şaraq" sözü, səsin özünə görə deyil, səsin yarandığı hərəkətin təsvirinə xidmət edir.

Məsələn, yuxarıda gətirilən cümlədə ("Su şaraq-şaraq axaraq daşı, qumu bir-birinə qatıb gəlirdi.") "şaraq-şaraq" zərfi suyun axış tərzinin, daş və qumu sürüyərək apardığının və bu əməlin yaratdığı xırıldayan səsin təsvirini verir. Burada sadəcə "axdı" deyil, "şaraq-şaraq axdı" deməklə oxucuya daha canlı bir təsvir verilir.

Sözün etimologiyası tam aydın deyil, lakin "şaraq" kökü ilə əlaqəli ola bilər. "Şaraq" sözü müxtəlif şəkildə işlənsə də, ümumi mənası səs-küylə, çatıldamaqla əlaqədardır. Beləliklə, "şaraq-şaraq" zərfi bu mənanı təkrar və intensivləşdirərək, səsin tez-tez və ardıcıl olaraq təkrarlandığını vurğulayır.

Başqa nümunələr: "Daşlar şaraq-şaraq yuxarı aşağı sürüşürdü.", "Qayalar şaraq-şaraq bir-birinə dəyirdi.", "Quru yarpaqlar küləkdə şaraq-şaraq səpələnirdi." Bu cümlələrdə də "şaraq-şaraq" zərfi hərəkətin səs efektini və xüsusiyyətini ifadə edir.

Qısacası, "şaraq-şaraq" zərfi dəqiq bir səs ifadəsindən çox, bir hərəkətin səs efektini və xüsusiyyətlərini canlandıran, təsviri zənginləşdirən bir təsviri və ifadəli vasitədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz