izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şapalaqlanma feili sifətinin mənası "şapalaqlanmaq" felindən törəmədir. Lüğətlərdə sadəcə felin isim halına çevrilməsi kimi göstərilsə də, "şapalaqlanma" sözünün mənası və işlənmə sahəsi daha genişdir. Bu söz, bir əməlin və ya hadisənin şapalaq vurmaq hərəkəti ilə əlaqədar olduğunu ifadə edir. Bununla yanaşı, şapalaqlanma həm fiziki, həm də məcazi mənada baş verə bilər.

Fiziki mənada, "şapalaqlanma" birinin və ya bir neçənin şapalaq vurulması ilə nəticələnən bir hadisəni, prosesi ifadə edir. Məsələn: "Uşağın şapalaqlanması ona dərs oldu." və ya "Döyüş zamanı əsgərlərin şapalaqlanması çox idi." burada şapalaqlanma, konkret olaraq şapalaq vurulma hərəkətini bildirir.

Məcazi mənada isə, "şapalaqlanma" sərt tənqidə, kəskin rədd edilməyə, ağır itkilərə, ciddi nəticələrə səbəb olan hadisələri ifadə edə bilər. Məsələn, "Şirkətin yeni layihəsinin şapalaqlanması investorları qorxutdu" cümlesində "şapalaqlanma" layihənin kəskin tənqidə məruz qalmasını, başarısızlığını ifadə edir. Və ya "İqtisadiyyatın şapalaqlanması əhalinin yaşam səviyyəsinə mənfi təsir etdi" cümləsində iqtisadiyyatın ağır bir zərbə aldığını, kəskin pisləşməni bildirir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "şapalaq" sözü türk dillərindən gəlir və əl ilə vurma, çırpma mənasını verir. "-lanma" isə feillərdən isim düzəldən bir şəkilçi olub, əməlin baş verməsini, prosesi bildirir. Beləliklə, "şapalaqlanma" sözü, şapalaq vurma hərəkətinin nəticəsi olan bir hadisəni, prosesi və ya vəziyyəti ifadə edən bir isimdir. Müxtəlif kontekstlərdə bu sözün mənası, sözün ətrafındakı digər sözlərə və cümlənin ümumi məzmununa görə dəyişə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz