izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şamama (ər. شامامه‎): Azərbaycan dilində “şamama” sözü əsasən qoxusu və dadı ilə seçilən, adətən yeyilməyən kiçik ölçülü bir meyvə növünü ifadə edir. Ərəb mənşəli bir sözdür və ətirli, xoş ətirli demək olan "şəm" (شَم) kökünə dayanır. Bu kök, ətirin güclülüyünü, yayılmasını, hətta bəzən başgicəlləndirici qoxusunu ifadə edir. Beləliklə, "şamama" sözü, bu meyvənin xüsusiyyətini, yəni güclü, xoş ətirini və şirinliyini önə çəkir. Lüğətlərdə "yeyilməyən" kimi təsvir edilməsinə baxmayaraq, bəzi şamama növlərinin məhdud miqdarda istehlak edilə bilməsi də mümkündür; lakin əsas istifadə qoxusu və bəzən də dekorativliyi üçün olub.

"Şamama" sözünün işlənməsi üslub baxımından daha çox poetik və ya folklorik ədəbiyyatda rast gəlinir. Misal olaraq, təqdim olunan şeir parçasında şamamanın ətirli və gözəl görünüşünün təsviri mövzuda məcazi mənada işlədilməsi müşahidə olunur. "Mən gələndə şamamalar gülüdü" misalında şamamanın gözəlliyi və bolluğu vurğulanır; şamamaların “gülməsi” isə antropomorfizm (insan xüsusiyyətlərinin cansız varlıqlara aid edilməsi) üsuludur və şamamanın xoş təsiri, gözəlliyi haqqında daha yaxşı təsəvvür yaratmaq üçün işlədilir.

Qeyd edək ki, şamamanın konkret botaniki növü bəzi hallarda müəyyən edilməmiş qala bilər. Çünki "şamama" adı müxtəlif bölgələrdə fərqli bitkilər üçün də işlədilə bilər. Bu səbəbdən ədəbi mənbələrdə onun dəqiq botaniki təsviri həmişə verilməyə bilər. Sözün mənasının dəqiq müəyyən edilməsi üçün kontekst vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz