izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şaqqaşaq sözü Azərbaycan dilində təkrarlanan səs bildirən bir söz olub, əsasən ağac, budaq və ya digər kövrək əşyaların sınması, qırılması, bir-birinə sürtülməsi və ya toqquşması nəticəsində yaranan səsi ifadə edir. Bu səs adətən qısa, kəskin və səs-küylüdür.

Etimalogiyasına nəzər salsaq, sözün "şaqqıltı" felindən törəmə olduğunu görərik. "Şaqqıltı" sözü öz növbəsində, kökü qədim türk dillərində olan və "sınmaq, qırılmaq, çatlamaq" mənalarını ifadə edən bir kökdən əmələ gəlib. Beləliklə, "şaqqışaq" sözü fonetik təkrar vasitəsilə bu səsin xarakterini, tez-tez və ardıcıl təkrarlanan təbiətini daha aydın ifadə edir.

Sözün işlənməsinə dair nümunələr:

  • Quru budaq əlimdə şaqqışaq oldu. (Burada şaqqışaq, budağın qırılması səsini ifadə edir.)
  • Uşaqlar qapını şaqqışaq açıb içəri girdilər. (Burada şaqqışaq, qapının sürətlə açılması zamanı yaranan səsi ifadə edir, bir az da kobudluğu bildirir.)
  • Qışda ağacların budaqları şaqqışaq donmuşdu. ( Bu isə daha metaforik işlənmədir, donun səssizcə ağacı bürüməsini səs effekti ilə ifadə etməyə çalışır.)
  • Şaqqışaq səslər eşidilirdi, sanki meşədə fırtına var idi. (Burada şaqqışaq bir neçə səsin birlikdə yaranan qarışıq səsini təsvir edir.)

Qeyd etmək lazımdır ki, "şaqqışaq" sözü, daha çox danışıq dilində işlənən ifadədir. Yazılı dilində isə daha çox "şaqqıltı", "cırıltı", "sınma səsi" kimi sözlər üstünlük təşkil edir. Ancaq "şaqqışaq" sözü özünün obrazlılığı və səsi daha yaxşı təsvir etməsi ilə fərqlənir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz