Şaqqalatma sözü, "şaqqalatmaq" felindən törəmə bir isimdir. Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında yer alan bu sözün əsas mənası, birdən-birə, güclü və səs-küyə səbəb olan bir şəkildə parçalanma, yarılanma, dağılma, sınma hərəkətidir. Yəni, bir cismin və ya əşyanın ani və güclü təsir nəticəsində qırılaraq ayrılmasıdır. Bu parçalanma prosesi qəfil və gözlənilməz şəkildə baş verərək səs-küylə müşayiət olunur.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "şaqq" saitsiz önəkinin güclü və ani bir səs yaratdığını, "alatmaq" felinin isə qırılma, parçalanma mənasını ifadə etdiyini görərik. Bu iki morfem birləşərək "şaqqalatmaq" felini, bundan da "şaqqalatma" ismini yaradır. "Şaqq" önəkinin əlavə edilməsi hadisənin şiddətini və ani baş verməsini vurğulayır.
Cümlə içərisində istifadəsinə baxaq: "Qəfil bir şaqqalatma səsi eşidildi" cümləsində "şaqqalatma" sözü bir səsin xarakterini ifadə edir, ani və səs-küylü bir parçalanmanı göstərir. "Qayadan şaqqalatma baş verdi" cümləsində isə qayanın parçalanma, dağılma hərəkəti təsvir olunur. "Qapının şaqqalatması evdəki hər kəsi qorxutdu" cümləsində isə şaqqalatma nəticəsində yaranan səsin yaratdığı təsiri vurğulayır. Göründüyü kimi, "şaqqalatma" sözü həm prosesi, həm də səsi ifadə edə bilər, kontekstdən asılı olaraq mənası dəqiqləşir.
Ümumiləşdirərək deyə bilərik ki, "şaqqalatma" sözü, ani, güclü və səs-küylü bir parçalanma, yarılanma və ya sınma hərəkətini, həmçinin bu hərəkətin yaratdığı səsi ifadə edən bir sözdür. Bu sözün mənası kontekstdən asılı olaraq bir qədər dəyişə bilsə də, əsas mənası həmişə ani və güclü bir parçalanma ilə əlaqəlidir.