izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Süng (fars. ‏سنگ‎ - sang "daş") sözü Azərbaycan dilində əsasən "tamamilə məhv etmək, yox etmək, dağıtmaq" mənalarında işlənən bir feilin köməkçi elementi kimi işlənir. Farsca "daş" mənasındakı sang sözü ilə etimoloji əlaqəsi nəzərə alınaraq, "süng"ün mənasının "daş kimi əz-məhv etmək, toz-torpaq etmək" kimi bir təsəvvür yaratdığı deyə bilərik. Bu, yalnız maddi məhv etməni deyil, həm də maddi və mənəvi varlığın tamamilə yox edilməsini, bir şeyin kökündən silinməsini ifadə edir.

"Süng eləmək" ifadəsi, bir insanın bütün mal-mülkünü, var-dövlətini, hətta nüfuzunu itirməsi, tamamilə iflasa uğraması mənasında işlənir. Bu ifadə sadəcə maddi məhv etməni deyil, həm də insanın həyatının tamamilə alt-üst olmasını, əvvəlki vəziyyətinin qırılmasını ifadə edir. Məsələn, "Düşmənləri onun ticarətini süng elədilər" cümləsində düşmənlərin rəqibin bütün biznesini məhv etdiyi, onu müflis etdiyi anlatılır. Başqa bir nümunə olaraq, "Yanğın evini süng elədi" ifadəsi evdəki hər şeyin tamamilə yanaraq məhv olduğunu göstərir. Bu mənada "süng eləmək" "məhv etmək", "yox etmək", "dağıtmaq", "müflis etmək", "təməldən yıxmaq" və "tam məhv etmək" kimi ifadələrlə sinonim ola bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, "süng" sözünün istifadəsi əsasən məcazlı mənada olur və əşyanın fiziki məhv edilməsindən daha çox onun tamamilə yox edilməsi, varlığının izsiz yox olması təəssüratı yaradır. Sözün mənasının dərinliyi və kontekstdən asılılığı onu Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının bir nümunəsi kimi ön plana çıxarır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz