Sünbülqıran (lat. Microtus socialis): Zoologiya terminidir. Gəmiricilər dəstəsinin, siçovullar fəsiləsinin bir növüdür. “Sünbül” sözünün buradakı mənası, taxıl bitkilərinin (buğda, arpa, yulaf və s.) çiçəkləmə dövründəki sünbül formasındakı hissəsidir. Beləliklə, sünbülqıran adı, əsasən taxıl bitkilərinin sünbülünə, dolayısı ilə bitkinin özü, və bütövlükdə tarlaya ziyan vuran gəmirici növünü ifadə edir. Onlar bitkinin kök hissəsini, gövdəsini və sünbülünü yeyərək əkin sahələrinə əhəmiyyətli dərəcədə ziyan vururlar.
Sözün mənşəyinə nəzər salsaq, “sünbül” fars mənşəli olub, “buğda başı, buğdanın çiçəkli hissəsi” mənasındadır. “Qıran” isə, türk mənşəli bir söz olub “qırmaq”, “məhv etmək”, “yemək” mənalarında işlənir. Beləliklə, sünbülqıran sözü, bu iki sözün birləşməsi ilə əmələ gəlib və bitkinin sünbül hissəsini qıran, məhv edən heyvanı təsvir edir.
Sözün cümlədə işlənməsinə nümunələr:
- Bu il sünbülqıranların sayı çox olduğundan taxıl məhsulu əvvəlki illərə nisbətən az oldu.
- Kənd təsərrüfatı mütəxəssisləri sünbülqıranlarla mübarizə üsullarını araşdırırlar.
- Taxıl tarlalarını sünbülqıranlardan qorumaq üçün müxtəlif tədbirlər görülür.
- Sünbülqıranlar, siçovullar kimi, xəstəliklərin daşıyıcısı ola bilərlər.
Qeyd edək ki, sünbülqıran, yalnız taxıl bitkiləri ilə deyil, həmçinin digər ot bitkiləri ilə də qidalanır. Ancaq əsasən taxıl tarlalarında geniş yayılması və bu tarlalara verdiyi ziyan səbəbindən bu adla adlandırılır.