izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Suvat sözü Azərbaycan dilində əsasən suvarma məqsədilə istifadə edilən, çay, arx və ya bulaqdan su götürülən, həmçinin heyvanların, xüsusilə də iri buynuzlu heyvanların (inek, qoyun, keçi və s.) su içdikləri dayaz və ya nisbətən dərin çökəklik, hovuz və ya xüsusi qazılmış yer deməkdir. Bu mənada suvat sadəcə bir su mənbəyi deyil, eyni zamanda heyvanların suvarılması üçün nəzərdə tutulmuş, əlverişli bir yer təşkil edir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "su" və "vat" (və ya "vatmaq" felindən törəmiş) morfemlərinin birləşməsindən əmələ gəldiyini görə bilərik. "Su" sözünün mənası aydındır - mayedir. "Vat" isə "doldurmaq", "çəkmək", "qəbul etmək" mənalarını ifadə edən köhnə türk sözlərindən biridir. Beləliklə, "suvat" sözü "su ilə dolan yer", "su çəkilən yer", "su qəbul edən yer" kimi təfsir edilə bilər. Bu tərif, suyun toplanması və ya saxlanması məqsədilə hazırlanmış hər hansı bir süni və ya təbii çökəkliyi əhatə edir.

Suvatın forması müxtəlif ola bilər: təbii olaraq əmələ gəlmiş bir çökəklik, süni olaraq qazılmış bir hovuz, ya da çayın, arxın kənarında suyun yığıldığı bir dayaz yer. Əhəmiyyətli olan odur ki, suvat suvarma və heyvanların suya çıxışı üçün nəzərdə tutulmuşdur. "İnəkləri suvata yönəltmək" ifadəsi də bu mənanı açıq şəkildə göstərir: heyvanları su içmək üçün müəyyən bir yerə, yəni suvata aparmaq.

Suvat sözü, əsasən kənd yerlərində, maldarlıqla məşğul olan ərazilərdə geniş istifadə olunur. Şəhər mədəniyyətində isə bu söz daha az işlədilir və bəzən daha ümumi mənalı "su hövzəsi", "su anbarı" kimi ifadələr onun yerini tutur. Lakin, suvat sözü özünün konkret mənası və köhnə türk dilinə aid olması ilə digər sözlərdən fərqlənir və Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının bir parçasıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz