Sututar sözü Azərbaycan dilində "sonradan istifadə etmək üçün su toplanılan yer" mənasını ifadə edir. Lüğətlərdə verilən bu tərif, sözün əsas mənasını əks etdirsə də, semantik çalarlarını tam əhatə etmir. Daha dəqiq və geniş bir izah aşağıdakı kimidir:
Sututar, əsasən təbii və ya süni vasitələrlə yaradılmış, müəyyən həcmdə suyun toplanıb saxlanıldığı və sonradan müxtəlif məqsədlər üçün istifadə edilməsi nəzərdə tutulan bir ərazidir. Bu ərazi gölməçə ölçüsündə kiçik bir su hövzəsi ola bildiyi kimi, böyük bir su anbarı da ola bilər. “Sututar” termini, suyun sadəcə toplanması deyil, həm də toplanan suyun gələcəkdə istifadəsi üçün saxlanması ideyasını ifadə edir.
Təbii sututarlar əsasən təbii şəraitdə yaranmış su hövzələrini əhatə edir. Buraya çayların, bulaqların və yağış sularının toplanması nəticəsində əmələ gələn gölməçələr, bataqlıqlar, kiçik göllər və s. daxildir. Burada suyun toplanması təbii proseslər nəticəsində baş verir və insanın müdaxiləsi minimaldır. Ən sadə nümunə olaraq, yağış sularının yığıldığı təbii bir çuxur və ya çökəklik təbii sututar kimi qəbul edilə bilər.
Süni sututarlar isə insan tərəfindən yaradılmış və suyun toplanması, saxlanması və idarə edilməsi üçün xüsusi dizayn edilmiş quruluşlardır. Bunlara su anbarları, bəndlər arxasında əmələ gələn süni göllər, su hövzələri, suvarma kanalları və digər hidrotexniki quruluşlar daxildir. Süni sututarlar əsasən suvarma, su təchizatı, enerji istehsalı, balıqçılıq və digər məqsədlər üçün istifadə olunur.
Sözün etimologiyası: "Su" və "tutmaq" fellərindən əmələ gəlmiş bir birləşmədir. "Tutmaq" feli burada "saxlamaq", "toplamaq" mənasında işlənir. Yəni, "su tutan yer" mənasını verir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
• Yağış sularının toplanması üçün həyətdə kiçik bir sututar düzəltmişdilər.
• Bölgənin su təminatını təmin etmək üçün yeni bir sututar inşa edilməsi planlaşdırılır.
• Təbii sututarlar bioloji müxtəlifliyin qorunması üçün əhəmiyyətlidir.
• Böyük sututar ətrafında əkin sahələri yerləşir.