Sözəbaxmayan sifəti, əsasən, bir şəxsin əmr, tövsiyə və ya məsləhətə əməl etməməsini, söylənənləri qulaqardına vurmasını ifadə edir. Bu, sadəcə "sözə qulaq asmayan" mənasından daha geniş bir anlayışı əhatə edir. Sözəbaxmayan şəxs, verilən göstərişləri, nəsihətləri və ya hətta açıq əmrləri belə, inada tutaraq yerinə yetirməkdən imtina edə bilər. Onun davranışı, bilərəkdən və ya bilməyərəkdən, başqalarının fikirlərini qəbul etməmək üzərində qurulur. Bu, inanc, təkəbbür və ya sadəcə inadkarlıqdan qaynaqlana bilər.
Etimoloji baxımdan, "sözəbaxmayan" sözü, "sözə" (söylənənə, məsləhətə, əmrə) və "baxmayan" (diqqət etməyən, əhəmiyyət verməyən) hissələrindən təşkil olunmuşdur. "Baxmaq" felinin burada "diqqət etmək", "nəzər salmaq", "əhəmiyyət vermək" mənalarında işləndiyi aydın görünür. Beləliklə, sözün mahiyyəti, verilən məlumata və ya təlimatlara laqeyd qalmaqdan ibarətdir.
Cümlədə istifadəsi nümunələri:
- Sözəbaxmayan uşaqlar valideynlərinin narahatçılığına səbəb olurlar.
- Müəllim sözəbaxmayan şagirdləri ciddi şəkildə tənbeh etdi.
- O, sözəbaxmayan bir insandır, heç kimin məsləhətinə qulaq asmır.
- Sözəbaxmayan rəhbər, işçilərinin təkliflərini nəzərə almır.
- Proqramın sözəbaxmayan modulu səhvlərə yol açır.
Gördüyümüz kimi, "sözəbaxmayan" sözü həm insanlara, həm də texniki sistemlərə aid olaraq işlənə bilər. İnsanlara tətbiq edildikdə, sözəbaxmayanlıq mənfi bir xüsusiyyət kimi qəbul edilir və tez-tez tənqidə səbəb olur. Texniki sistemlər üçün isə bu, sistemin düzgün işləməməsinin bir göstəricisi ola bilər.