Söyüdgülü (Nerium oleander) — Apocynaceae (Söyüdçiçəyikimilər) fəsiləsinə aid, həmişəyaşıl, çoxillik, kolvari bitkidir. Adından da göründüyü kimi, söyüdün yarpaqlarını xatırladan uzunsov, ensiz, dərivari yarpaqlara malikdir. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüş, tünd yaşıl rəngdə, parlaq və kənarları tamdır. Çiçəkləri ətirli olub, çəhrayı, ağ, qırmızı və ya sarımtıl rəngdə ola bilər. Çiçək qruplaşmaları, adətən, dəstə şəklindədir. Meyvələri uzunsov, ikiqat, quru qutucuq şəklində olur və içərisində çoxlu toxum yerləşir.
Söyüdgülünün vətəni Aralıq dənizi sahilləri, Qərbi Asiya və Şimali Afrikadır. İsti və quraqlığa davamlı bir bitki olduğundan, mülayim iqlimli bölgələrdə bağlarda, parklarda və küçələrin kənarlarında bəzək bitkisi kimi geniş yayılmışdır. Ancaq diqqət edilməlidir ki, söyüdgülü bütün hissələri zəhərlidir və onunla təmasdan sonra əlləri yaxşıca yumaq lazımdır. Bitkinin zəhəri, xüsusilə, uşaqlar və ev heyvanları üçün təhlükəlidir. Hətta qurumuş halda belə zəhərliliyini qoruyur.
Söyüdgülü sözü türk dillərindən gəlir. "Söyüd" komponenti bitkinin uzunsov yarpaqlarına istinad edir, "gülü" isə çiçəkli bitki olduğunu bildirir. Yəni, söyüd yarpaqlarına bənzər yarpaqları olan gözəl çiçəkli bitki deməkdir. Ədəbiyyatda və gündəlik danışıqda adətən "söyüdgülü" forması işlənir. Bəzən "oleandr" elmi adı da istifadə olunur, lakin bu daha çox botanika və ya elmi məqalələrdə rast gəlinir.
Cümlədə nümunələr:
- Bağın girişində ətirli söyüdgülü kolları gözəl görünürdü.
- Qədim yunan mifologiyasında söyüdgülü müxtəlif simvolik mənalara malik idi.
- Söyüdgülünün zəhərli olduğunu unutmayın, uşaqlardan uzaq saxlayın.
- Botanik bağında müxtəlif rəngli oleandr (söyüdgülü) növlərini müşahidə etdik.