Sosial-imperializm termini, əsasən Marksist nəzəriyyə çərçivəsində işlənən bir anlayış olub, sosial-demokrat hərəkatlarının öz ölkələrinin imperialist siyasətlərini dəstəkləməsini və ya hətta onlara aktiv şəkildə kömək etməsini ifadə edir. Bu, sadəcə opportunizmin bir növü deyil, daha çox mürəkkəb və çoxşaxəli bir fenomendir.
Sosial-imperializmin əsas xüsusiyyəti, sosial-demokrat partiyaların və hərəkatlarının işçi sinfinin həqiqi maraqlarını deyil, burjuaziyanın və dövlətin maraqlarını prioritetə çevirməsidir. Bu, imperialist müharibələrə, müstəmləkəçiliyə və sosial ədalətsizliyə qarşı mübarizədən çəkinmək, hətta bu siyasətləri legitimlaşdırmaq və dəstəkləmək şəklində özünü göstərir.
Sosial-imperializmin kökləri sosial-demokratiyanın özündə, yəni işçi sinfinin burjuaziya ilə əməkdaşlığını və sistem daxilindən islahatlar aparmaq ideyasını ehtiva edən ideologiyasında yatır. Lakin, sosial-imperializm bu əməkdaşlığın həddini aşır və sistemin qorunub saxlanmasına yönələn bir siyasətə çevrilir. Bu, xüsusilə imperialist dövlətlərdə, işçi sinfinin müəyyən qruplarının burjuaziya ilə inteqrasiyasına və dövlət strukturlarında yer almasına gətirib çıxarır.
Sosial-imperializmin tənqidi əsasən, onun işçi sinfinin inqilabi potensialını zəiflətdiyinə və kapitalizmin qorunmasına kömək etdiyinə yönəlib. Tədqiqatçılar, sosial-demokrat hərəkatlarının imperialist siyasətlərə verdiyi dəstəyin nəticələrinin sosial ədalətsizliyin artması, imperialist müharibələr və müstəmləkə xalqlarının əziyyətləri olduğunu vurğulayırlar. Sosial-imperializmin təzahürləri tarixən müxtəlif formalarda müşahidə olunub və müasir dövrdə də özünü müxtəlif şəkildə göstərir.
Müxtəlif cümlələrdə istifadə nümunələri:
- Birinci Dünya Müharibəsində sosial-demokrat partiyaların mövqeyi sosial-imperializmin bariz nümunəsidir.
- Bəzi tənqidçilər müasir liberal demokratiyaların xarici siyasətini sosial-imperializmin bir forması kimi qiymətləndirirlər.
- Sosial-imperializm anlayışı, sosial-demokratiyanın inkişafı və tənqidi üçün əsas məqamlardan birini təşkil edir.