Sosial-demokratiya

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Sosial-demokratiya termini XIX əsrin sonlarında yaranmış, sosialist ideyalar əsasında qurulmuş siyasi hərəkat və partiyaların ümumi adıdır. Bu termin özündə həm sosializmin, həm də demokratiyanın əsas prinsiplərini birləşdirir. “Sosial” önündəki “demokratiya” sözünün əsas mənası xalq hakimiyyəti, xalqın özünüidarə etməsidir. Bu, sosialist ideyaların həyata keçirilməsinin demokratik yollarla, yəni zor tətbiq etmədən, qanuni vasitələrlə həyata keçirilməsinə işarədir.

Sosial-demokratiyanın əsas məqsədi kapitalist sisteminin ədalətsizliyini aradan qaldırmaq, sosial ədaləti təmin etmək, işçilərin hüquqlarını qorumaq, iqtisadi bərabərsizliyi azaltmaqdır. Bunun üçün sosial-demokratlar müxtəlif siyasi və iqtisadi islahatlar aparmağı, məsələn, əmək qanunvericiliyinin gücləndirilməsi, sosial təminat sisteminin inkişaf etdirilməsi, vergi siyasətinin yenidən qurulması kimi tədbirlər həyata keçirməyi təklif edirlər. Bunlar ümumi olaraq, inqilabi dəyişikliklərdən daha çox, tədricən islahatlar yolu ilə sosializmin qurulması ideyasını əks etdirir.

Sosial-demokratiya hərəkatı və onun müxtəlif partiyaları arasında ideoloji fərqlər olsa da, ümumi bir məqsədi - sosial ədalətin təmin olunması və kapitalizmin mənfi cəhətlərinin aradan qaldırılması - bölüşürlər. Rusiya sosial-demokratiyası, məsələn, özünün tarixi və sosial-siyasi kontekstindən irəli gələrək, başqa ölkələrin sosial-demokrat hərəkatlarından bəzi fərqlərə malik idi. Rusiyada sosial-demokrat hərəkatın inkişafı, ölkənin özəllikləri və çar rejiminin sərt repressiyaları ilə sıx bağlı idi. Bu səbəbdən Rusiya sosial-demokratiyası özünü daha inqilabi üsullara yönəltməyə məcbur olmuşdur.

Sosial-demokratiyanın əsas prinsipləri arasında əməkdaşlıq, bərabərlik, ədalət, azadlıq və demokratiya yer alır. Bu prinsiplərə əsasən, sosial-demokratiya müasir dünyada da öz aktuallığını qoruyub saxlayır və sosial ədalətin təmin olunması üçün mübarizə aparan əhəmiyyətli siyasi hərəkat olaraq qalmaqdadır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz