Skipidar ( [rus. скипидар] ) – iynəyarpaqlı ağacların (əsasən şam, küknar, sidr və s.) qatranından fərqli distillə üsulları ilə əldə edilən uçucu, kəskin iyli, rəngsiz və ya sarımtıl rəngli maye maddədir. Kimyəvi tərkibi əsasən terpenlər, xüsusilə α-pinen və β-pinen kimi monoterpenlərdən ibarətdir. Skipidarın tərkibi istifadə olunan ağac növündən və distillə üsulundan asılı olaraq dəyişə bilər.
Skipidarın kəskin və xarakterik qoxusu onun terpen tərkibi ilə əlaqədardır. Tibbdə müxtəlif məqsədlər üçün, məsələn, bəzi dəri xəstəliklərinin müalicəsində, revmatizm əlamətlərinin yüngülləşdirilməsində (məlhəm və kompres şəklində) istifadə olunur. Lakin, skipidarın daxili qəbulu təhlükəlidir və ciddi yan təsirlərə səbəb ola bilər. Ona görə də, onun yalnız xarici istifadəsinə icazə verilir və həkim nəzarəti altında tətbiq olunmalıdır.
Sənayedə skipidar əsasən lak və boya istehsalında, həmçinin bəzi kimyəvi maddələrin sintezində həlledici və əlavə maddə kimi geniş tətbiq olunur. Bundan əlavə, parfümeriya sənayesində və bəzi digər sahələrdə də istifadə olunur. Skipidarın yanıcı xassəsi nəzərə alınmalıdır və onun saxlanması və istifadəsi zamanı yanğın təhlükəsizliyinə diqqət yetirilməlidir.
Tarixən, skipidar müxtəlif mədəniyyətlərdə xalq təbabətində geniş istifadə olunmuşdur. Ancaq müasir tibbdə onun tətbiqi daha çox məhduddur və dəqiq dozalarla, həkim nəzarəti altında aparılmalıdır. Skipidarın əvəzediciləri də mövcuddur və bəzi hallarda daha təhlükəsiz və effektiv alternativlər ola bilər.