Sinqa termini Azərbaycan dilində, əsasən tibb sahəsində işlənən bir termindir. Rus dilindən ("цинга") gəlmişdir və C vitamini (askorbin turşusu) çatışmazlığı səbəbindən meydana gələn bir xəstəliyi – skorbutu ifadə edir. Lüğətlərdəki qısa izah "qidada vitaminlərin çatışmaması nəticəsində meydana gələn və diş ətinin boşalması, yumşalması və ondan qan axması şəklində təzahür edən xəstəlik" şəklində olsa da, sinqa xəstəliyinin simptomları daha geniş və mürəkkəbdir.
Skorbutun əsas səbəbi qida rasionunda C vitamininin olmamasıdır. Bu vitamin kollagen istehsalında mühüm rol oynayır. Kollagen isə dəri, sümüklər, dişlər və qan damarlarının sağlamlığı üçün zəruridir. C vitamini çatışmazlığı kollagen istehsalının pozulmasına, nəticədə isə müxtəlif simptomların ortaya çıxmasına səbəb olur. Bunlara diş ətinin şişməsi, qanaxması, dişlərin sallanması və düşməsi, dəri üzərində moruq ləkələri, zəiflik, yorğunluq, anemiya, yara sağalmasının ləngiməsi, sümüklərdə ağrı və hətta sümük qırıqları daxildir.
Sinqa xəstəliyi əsasən uzun müddət C vitamini çatışmayan qida ilə qidalanan insanlarda müşahidə olunur. Tarixən dənizçilər arasında geniş yayılmışdır, çünki uzun müddət dənizdə qalan dənizçilərin qidasında təzə meyvə və tərəvəz olmurdu. Müasir dövrdə qidalanma problemləri olan, məsələn, alkoqolizm, yoxsulluq və ya selektiv yeməkdən əziyyət çəkən insanlar arasında sinqa halları daha çox qeydə alınır. Xəstəliyin müalicəsi C vitamini ilə zəngin qidaların qəbul edilməsindən və ya C vitamini preparatlarının qəbulundan ibarətdir.
Cümlədə necə işləndiyi nümunələri:
- Uzun müddət dənizdə qaldığı üçün dənizçi sinqa xəstəliyinə tutulmuşdu.
- Sinqa xəstəliyinin əsas simptomları diş ətinin qanaması və dişlərin sallanmasıdır.
- Həkim sinqa diaqnozu qoydu və C vitamini preparatı təyin etdi.