Simasızlaşma sözü "simasızlaşmaq" fellərinin məsdər formasından törəmişdir. Lüğətlərdə sadəcə feilin məsdər forması kimi qeyd olunsa da, daha geniş və dəqiq bir şəkildə izah etmək mümkündür. Simasızlaşma, bir varlığın, obyektin və ya hadisənin öz xarici görünüşünü, xüsusiyyətlərini və ya özünəməxsusluğunu itirməsi, standartlaşması, fərqlənməyən bir hala düşməsi prosesidir. Bu proses təbii səbəblərdən, məqsədyönlü hərəkətlərdən və ya sosial-mədəni təsirlərdən qaynaqlana bilər.
Məsələn, kütləvi istehsalın inkişafı ilə əlaqədar olaraq əşyaların simasızlaşması müşahidə olunur. Əvvəllər əl işi olan və özünəməxsus xüsusiyyətləri olan məmulatlar, fabrik istehsalı ilə kütləvi şəkildə istehsal olunduqda, fərdi xüsusiyyətlərini itirir və oxşar görünüşə malik olur. Bu, simasızlaşmanın bir nümunəsidir.
Başqa bir nümunə olaraq, şəhərsalma prosesində binaların simasızlaşmasını göstərmək olar. Müasir memarlıqda bəzən standartlaşdırılmış, fərdi xüsusiyyətləri olmayan binaların tikilməsi nəticəsində şəhərlərin özünəməxsusluğu, xarici görünüşü zəifləyir, eyni görünüşlü binaların sıxlığı simasızlaşmaya səbəb olur. Bu, məkanın özünəməxsusluğunu, identikliyini itirməsi deməkdir.
Simasızlaşma yalnız maddi obyektlərə aid deyil, həm də sosial, mədəni və hətta fərdi hadisələrə aid ola bilər. Məsələn, kültürlərin qarışması nəticəsində milli xüsusiyyətlərin zəifləməsi, ənənələrin unudulması da simasızlaşma kimi qiymətləndirilə bilər. Fərd səviyyəsində isə, bir insanın öz fərdiliyini itirməsi, kütlənin təsiri altında şəxsiyyətini aradan qaldırması da simasızlaşma prosesinə aiddir.
Sözün işlənməsinə dair nümunələr:
- Kəndin simasızlaşması onu tanınmaz hala salmışdı.
- Kütləvi istehsal məhsullarının simasızlaşması bazar rəqabətini artırır.
- Şəhərin simasızlaşması onun tarixi abidələrini kölgədə qoymuşdur.
- Qloballaşma bəzi milli mədəniyyətlərin simasızlaşmasına səbəb olur.
Beləliklə, simasızlaşma anlayışı, bir çox sahələri əhatə edən, fərqli səviyyələrdə özünü göstərən və müxtəlif amillərdən qaynaqlanan mürəkkəb bir prosesi ifadə edir.