izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Səndəl₂ (ərəb. سندل‎ - sandal) Azərbaycan dilində əsasən qoltuqlu, dayaqları olan və adətən bir-iki nəfərin oturmaq üçün nəzərdə tutulan kürsüyə, oturacağa deyilir. Lüğətlərdə sadəcə "qoltuqlu stul" olaraq izah edilsə də, mənası buradan daha genişdir. Səndəl, ənənəvi dizaynı və rahatlığı ilə fərqlənən, daha möhkəm və bəzən hündür ayaqlara malik, stuldan fərqli bir oturacaq növüdür. Onun "qoltuqlu" olması vacib xüsusiyyət olsa da, hər qoltuqlu stul səndəl deyil. Səndəlin daha ağır, daha dayanıqlı və adətən daha zərif, bəzən isə naxışlı və bədii işləməli olması da xarakterik əlamətlərindəndir.

Məsələn, verilmiş nümunədə ("[Mərcan bəy] yıxılır səndəlin üstə, ürəyi bitab olan tək olur") sözün işlənməsindən aydın görünür ki, səndəl burada sadəcə bir stul deyil, Mərcan bəyin yıxıla biləcəyi qədər möhkəm, lakin eyni zamanda rahatlığı ilə diqqət çəkən bir oturacaqdır. Bu oturacağın ölçüləri və formasından asılı olmayaraq, onun əsas xüsusiyyətləri, qoltuqlarının olması, möhkəmliyi və rahatlığıdır. Bu mənada səndəl, divanla stul arasında bir növ keçid formasıdır. Daha geniş mənada, qoltuqlu, rahat bir oturacaq üçün ümumi bir termin kimi də işlədilə bilər.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, ərəb dilindən gəldiyini görürük. Ərəb dilindəki sandal sözü isə əslində Hindistandan gələn bir oturacaq növünü ifadə edir. Beləliklə, Azərbaycan dilinə ərəb vasitəsilə daxil olan "səndəl" sözü öz əsas mənasını qoruyub saxlasa da, zaman keçdikcə Azərbaycan mədəniyyətinə və tələblərinə uyğun olaraq fərqli nüanslar qazanıb.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz