Səldirləmək (f.) – Bu fe'l, fiziki tarazlığın itirəlməsi və nəticədə qeyri-sabit, sarsıntılı bir şəkildə hərəkət etmə vəziyyətini ifadə edir. Yalnız sadəcə yıxılmaq deyil, yıxılmağa yaxın, sallanaraq, yeriməkdə çətinlik çəkərək, səndələnərək hərəkət etmək mənasını verir. Hərəkətin sürətsiz, qeyri-adi və nəzarətsiz olmasını vurğulayır. Səldirləmə, sərxoşluqdan, xəstəlikdən, yorgunluqdan və ya digər səbəblərdən yaranan fiziki zəiflik və tarazlıq pozuntusunu əks etdirir.
Etimoloji baxımdan "səl" kökündən törəyən "səldirləmək" feli, "səl" sözünün "sallanmaq", "çırpınmaq", "sarsılmaq" mənalarından yola çıxaraq formalaşmışdır. "Dir" şəkilçisi isə hərəkəti ifadə edir. Beləliklə, "səldirləmək" "sallanaraq hərəkət etmək" kimi bir məna daşıyır.
Cümlədə istifadə nümunələri:
- Sərxoş adam küçədə səldirləyərək gedirdi. (Sərxoşluq səbəbindən fiziki tarazlığını itirmiş və qeyri-sabit hərəkət edir.)
- Xəstəliyin ağırlaşması nəticəsində qoca səldirləyə-səldirləyə ayağa qalxdı. (Xəstəlikdən zəifləmiş və tarazlığını itirmiş halda çətinliklə hərəkət edir.)
- Yüksək hündürlükdən enərkən səldirləməməyə çalışdı. (Tarazlığını itirməmək üçün ehtiyatlı hərəkət edir.)
- Uzun müddət yorulduqdan sonra səldirləyərək evə doğru getdi. (Yorgunluqdan zəifləmiş və tarazlığını itirmiş şəkildə hərəkət edir.)
Qeyd etmək lazımdır ki, "səldirləmək" feli, "səndələmək" feli ilə sinonim olsa da, "səndələmək" daha çox qısa müddətli, birdəfəlik bir tarazlıq pozuntusunu, "səldirləmək" isə daha uzunmüddətli və davamlı bir sallanma, qeyri-sabit hərəkət halını ifadə edir.