izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Səlbələmək fe'li, əsasən Azərbaycanın şimal-qərb dialektlərində işlənən, köhnə və nadir istifadə olunan bir sözdür. Lüğətlərdəki sadə "səlbə vurmaq, səlbə atmaq" tərifi onun mənasını tam əhatə etmir. Daha dəqiq ifadə etmək üçün, səlbələmək fe'linin əslində bir şeyə, əsasən ağac və ya heyvana, şiddətli bir şəkildə, qəfil və güclü bir təkanla zərbə vurmaq, atmaq və ya döyüşmək mənasını verdiyini qeyd etmək lazımdır. Bu zərbə həm fiziki zərər vermək, həm də qorxutmaq, qovmaq məqsədi ilə edilə bilər.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "səlbə" kökünün "döyüş, savaş, mübarizə" kimi mənaları olduğunu görərik. Beləliklə, "səlbələmək" fe'lini "şiddətli və qəfil bir döyüş hərəkəti ilə vurmaq, atmaq" kimi təyin etmək olar. Bu mənada, "səlbə"nin təkrarlanan formasının ("səlbələ") hərəkətin təkrarlanmasını və ya intensivliyini ifadə etməsi ehtimalı yüksəkdir. Bəzi dialektlərdə "səlbələmək" bir az daha geniş mənada işlənərək, hətta bir obyekti şiddətlə yerindən tərpətmək, silkələmək mənasını da verə bilər.

Cümlə içərisində istifadəsinə nümunələr:

  • Qoca ağacı səlbələdi, budaqları sındı.
  • Qoç iti bıçağı səlbələyərək həyətdən qovdu.
  • Ovçu quşu səlbələməyə çalışdı, amma qaçıb getdi.
  • Köhnə qapını küləy səlbələyib yerindən çıxardı.

Göründüyü kimi, "səlbələmək" fe'li sadəcə bir şeyi atmaq deyil, həm də şiddətli, qəfil və güclü bir hərəkət ilə edilən bir əməli ifadə edir. Bu mənada, onun lüğətlərdəki tərifi yenidən düzəldilməli və daha dəqiq şəkildə izah edilməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz