Səfərxana (ər. səfər + fars. xanə) sözü qədim bir termin olub, köhnə Azərbaycan dilində "karvansaray" mənasında işlənmişdir. Ərəb dilindən götürülmüş "səfər" (سفر) sözü "səyahət", "yol", "sürgün" mənalarını ifadə edir. Farsca "xanə" (خانه) isə "ev", "saray", "mənzil" kimi mənalara malikdir. Beləliklə, "səfərxana" sözünün leksik mənası "səyahət evi", "səyahətçilər üçün ev", yaxud daha geniş mənada "səyahətçilərin mənzilgahı" kimi təfsir oluna bilər.
Tarixən səfərxanalar uzun səfərlərə çıxan tacirlərin, səyyahların və digər səyahətçilərin gecələmək və istirahət etmək üçün istifadə etdikləri böyük, möhkəm və təhlükəsiz binalar olub. Bunlar adətən yol kənarlarında, karvan yollarında inşa olunurdu və həm mühafizə, həm də rahatlıq təmin edirdi. Səfərxanaların ölçüləri və təchizatı müxtəlif ola bilsə də, ümumiyyətlə, geniş həyətləri, çoxlu otaqları, su mənbələri və bəzən hətta dükkan və məscidləri özündə birləşdirirdi.
Misal olaraq, verilən cümlədə ("[Əhvalat] vaqe olur Hacı Qurbanın səfərxanasında gecə vaxtı") səfərxana sözü Hacı Qurbanın mənzilini, ehtimal ki, karvansarayı və ya böyük bir mənzili ifadə edir. Bu isə həm də o dövrün sosial həyatının bir parçasını, uzun yol səfərlərinin adət-ənənələrini əks etdirir. Müasir Azərbaycan dilində "səfərxana" sözü nadir hallarda işlənsə də, tarixi kontekstdə onun mənası və əhəmiyyəti qalır.
Qeyd etmək lazımdır ki, "karvansaray" sözü ilə "səfərxana" sözü sinonimdir, lakin "karvansaray" daha çox türk dillərindən əldə edilmiş bir termindir.