Seyrəklətmək feli, əsasən, "azaltmaq", "seyrəltmək", "nadir etmək" mənalarında işlənir. Lüğətlərdə sadəcə "bax seyrəklətdirmək" kimi qısa izahı yetərli olmaya bilər. Daha ətraflı şəkildə izah etsək, bu felin əsas mənası müəyyən bir şeyin sıxlığını, tezliyini, miqdarını azaltmaq, aralıqlarını genişləndirməkdir. Bu, həm fiziki, həm də məcazi mənada baş verə bilər.
Mənşəcə, "seyrək" sözündən törəmişdir. "Seyrək" özü də "az", "nadir", "məsafəli" mənalarını ifadə edir. "-lətmək" isə feil şəkilçisidir, hərəkəti ifadə edir.
Fərqli cümlələrdə işlənməsi:
Fiziki mənada: "Bağdakı ağacları seyrəklətmək qərara aldılar ki, daha çox gün işığı daxil olsun." (burada ağacların sıxlığını azaltmaqdan söhbət gedir).
Fiziki mənada: "Qarışıqdakı suyun miqdarını seyrəklətmək üçün daha çox un əlavə etdi." (burada maddənin konsentrasiyasını azaltmaq məqsədi var).
Məcazi mənada: "Həftəlik görüşlərimizi seyrəklətmək məcburiyyətində qaldıq, çünki çox işimiz var idi." (burada görüşlərin tezliyini azaltmaqdan bəhs olunur).
Məcazi mənada: "Yazıçının son illərinin əsərlərində yaradıcılıq qüvvəsi seyrəkləşmiş, əsərlərin keyfiyyəti aşağı düşmüşdü." (burada istedadın və ya qabiliyyətin azalmasını ifadə edir).
Beləliklə, "seyrəklətmək" feli yalnız "seyrəklətdirmək" kimi sadə bir izahla kifayətlənməyəcək qədər çox mənalı və çoxşaxəli bir sözdür. Onun işlənmə sahəsi genişdir və həm fiziki, həm də məcazi mənalarda müxtəlif kontekstlərdə istifadə oluna bilər. Mənasını dəqiq anlamaq üçün cümlənin kontekstini nəzərə almaq vacibdir.