Seyrəkləşdirilmə

Seyrəkləşdirilmə: "Seyrəkləşdirilmək" felindən törəmiş isimdir. Əsas mənası, bir şeyin və ya hadisənin daha az tez-tez baş verməsi, aralıqlarının artması, sıxlığının azalması deməkdir. Bu, həm fiziki, həm də metaforik mənada baş verə bilər. Məsələn, meşənin seyrləşdirilməsi fiziki bir hadisəni, konkret olaraq ağacların sayının azalmasını ifadə edərkən, qarşılaşmaların seyrləşdirilməsi iki hadisənin və ya şəxsin bir-biri ilə qarşılaşma tezliyinin azalmasını, münasibətlərinin soyumasını metaforik şəkildə ifadə edir.

Etimologiya: Sözün kökü "seyrək" sözündəndir. "Seyrək" sözü öz növbəsində "seyr" (nadir, az, az-az) sözündən törəmişdir. "Seyrək" sözü azlıq, nadirlik, aralıqlıq mənalarını ifadə edir. "-ləşdirilmə" isə bir prosesi, bir əməliyyatı bildirir. Beləliklə, "seyrəkləşdirilmə" sözü bir şeyin kasıblaşdırılması, azaldılması, aralıqlarının artırılması prosesini ifadə edir.

Cümlədə işlənmə nümunələri:

1. Meşələrin qırılması nəticəsində heyvanların sayında seyrəkləşdirilmə müşahidə olunur. (Bu cümlədə seyrəkləşdirilmə, heyvanların sayının azalması prosesini bildirir.)

2. Onların görüşlərinin seyrəkləşdirilməsi münasibətlərində soyuma əlaməti idi. (Bu cümlədə seyrəkləşdirilmə, görüşlərin azalması, münasibətlərin soyuması kimi metaforik bir məna daşıyır.)

3. Şəhərin mərkəzindəki binaların seyrəkləşdirilməsi ilə geniş yaşıllıq sahələri yaradıldı. (Bu cümlədə seyrəkləşdirilmə, binaların sayının azaldılması, yaşıllıq sahələrinin artırılması üçün edilən bir əməliyyatı bildirir.)

4. Trafikin seyrəkləşdirilməsi üçün yeni yolların çəkilməsi planlaşdırılır. (Bu cümlədə seyrəkləşdirilmə, tıxacların azaldılması, yol hərəkətinin rahatlaşdırılması üçün görülən tədbirləri ifadə edir.)

Qeyd: Seyrəkləşdirilmə sözü hər zaman mənfi məna bildirmir. Bəzi hallarda, məsələn, əhalinin sıxlığının azaldılması, meşələrin qorunması kimi hallarda müsbət məna daşıya bilər.