Seyrəkləndirmə (seyrəkləndirmək felindən törəmiş isim) sözünün mənası, əsasən, “şeylərin, hadisələrin, proseslərin və ya fəaliyyətlərin arasında məsafənin artırılması, onların sıxlığının azaldılması, aralıqların genişləndirilməsi” kimi izah edilə bilər. Bu, həm fiziki, həm də məcazi mənada baş verə bilər.
Fiziki mənada seyrəkləndirmə, məsələn, ağacların əkilmə sıxlığının azaldılması, bitkilərin arasındakı boşluğun genişləndirilməsi, yaxud da, sıx bir qrup insanın içindəki boşluğun artırılması kimi başa düşülə bilər. Belə halda, “seyrəkləndirmə” sözü konkret bir fiziki hərəkəti və ya prosesi ifadə edir.
Məcazi mənada isə seyrəkləndirmə daha geniş bir məna kəsb edir. Məsələn, “gündəlik işlərin seyrəkləndirilməsi” ifadəsində, işlərin həcminin azaldılması, iş qrafikinin dəyişdirilərək daha az yüklənməsi nəzərdə tutulur. Yaxud, “məktubların seyrəkləndirilməsi” ifadəsində məktubların daha az tezlikdə göndərilməsi, onların arasında daha uzun müddətlik fasilələrin olması nəzərdə tutulur. Həmçinin, “ görüşlərin seyrəkləndirilməsi” də eyni məntiqə əsaslanır. Burada əsas məna hadisələrin, proseslərin, əlaqələrin və ya fəaliyyətlərin sıxlığının azaldılmasıdır.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "seyrək" sözünün kökü türk dillərindəki "seyrək" (az, nadir) sözünə dayanır. "-ləndirmək" isə artırma, çoxaltma mənasını verməklə yanaşı, bu halda prosesi və ya hərəkəti bildirən şəkilçi kimi işlənir. Beləliklə, "seyrəkləndirmə" sözü həm "azaltma", "nadir hala salma", "aralıqları genişləndirmə" mənalarını da özündə əks etdirir.
Cümlə içərisində nümunələr:
- Bağdakı ağacların böyüməsini yaxşılaşdırmaq üçün seyrəkləndirmə işləri aparıldı.
- Səfərlərin seyrəkləndirilməsi onun səhhətinə müsbət təsir etdi.
- İş yükünü azaltmaq üçün tapşırıqların seyrəkləndirilməsi lazımdır.
- Onların görüşləri son aylarda seyrəklənib, yəni seyrəkləndirmə müşahidə olunur.