Seyidmalı sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış, əsasən dini kontekstdə işlənən bir termindir. Lüğətlərdə "din xümsü" kimi izah olunsa da, bu izah qeyri-dəqiq və məhduddur. Daha dəqiq ifadə etmək üçün, "seyidmalı"nın seyidlərin (Peyğəmbərə (s.ə.s) qədər gedən nəsəbə malik şəxslər) dini və sosial statusundan irəli gələn haqqlarını, torpaq və ya mal-mülk kimi maddi tələblərini, və ya onlara edilən dini töhfələri ifadə etdiyini qeyd etmək lazımdır. Yəni, sadəcə "din xümsü" deyil, seyidlərin dini və sosial mövqelərinə görə cəmiyyətdən ala biləcəkləri maddi və ya qeyri-maddi yardımları, onlara edilən ehtiram və hörmətlə bağlı hüquq və tələbləri ifadə edir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "seyid" ərəb mənşəli olub, "əfəndi", "rəhbər", "nüfuzlu şəxs" mənalarını verir, lakin islam kontekstində Peyğəmbərə (s.ə.s) qədər gedən nəsəbi olan şəxsi bildirir. "Malı" isə, "əşya", "mülk", "var-dövlət" mənalarında işlənən türk mənşəli bir söz olub, burada seyidlərə aid olanları, onlara məxsus olanları göstərir.
C. Məmmədquluzadənin nümunə cümləsində ("cavab verdi ki, əlbət, sizdən seyidmalı xahiş edəcəklər") "seyidmalı" seyidlərin müəyyən bir tələblə, xahişlə, istəklə çıxış edəcəklərini ifadə edir. Bu tələb maddi (məsələn, maliyyə yardımı) və ya qeyri-maddi (məsələn, hörmət, dəstək) ola bilər. Kontekstə görə, "seyidmalı" həm müsbət, həm də mənfi mənalarda işlənə bilər. Məsələn, seyidlərin haqqını vermək mənasında müsbət, ya da onların həddən artıq tələbkardırını ifadə etmək mənasında mənfi işlənə bilər.
Beləliklə, "seyidmalı" sözünün mənasını yalnız "din xümsü" kimi izah etmək yetərsizdir. Sözün mənası daha geniş olub, seyidlərin dini və sosial mövqelərindən irəli gələn haqqlarını, tələblərini, onlara edilən yardımları və ya ehtiramı ifadə edir və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalarda işlənə bilər.