izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Sən sözü Azərbaycan dilində əsasən ikinci şəxs tək halda işlədilən bir zamirdir və "siz" zamirinə nisbətən daha qeyri-rəsmi, yaxın ünsiyyəti ifadə edir. Lüğətlərdə "sən"in mənası sadəcə olaraq "is" kimi qısaca verilsə də, onun məna çalarlarının və kontekstdən asılı olaraq istifadə formalarının geniş olduğunu qeyd etmək vacibdir. Yaponiyada xırda pul mənasında istifadəsi isə, ehtimal ki, fonetik oxşarlıq üzərində qurulmuş bir arqo və ya dialektal ifadədir. Bu istifadə ümumi ədəbi dilə aid deyil və Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində belə bir məna qeyd olunmur.

Azərbaycan dilində "sən"in əsas funksiyası müraciət etdiyimiz şəxsi göstərməkdir. Məsələn: "Sən hara gedirsən?", "Sən bunu necə bacardın?", "Sən mənim ən yaxın dostumsan". Bu cümlələrdə "sən" sözü həm sual, həm də təsdiq cümlələrində müəyyən bir şəxsə yönəlmiş ünvanlanmanı ifadə edir.

Sözün mənşəyi qədim türk dillərinə gedib çıxır və zaman keçdikcə formal olaraq dəyişməsə də, istifadə kontekstləri genişlənib. Qeyd etmək lazımdır ki, "sən" ədəbi dilin qaydalarına uyğun olaraq, rəsmi ünsiyyətdə "siz" zamirinə üstünlük verilir. "Siz" daha hörmətli və uzaq ünsiyyəti ifadə edir.

Yaponiyadakı "xırda pul" mənası ilə əlaqədar olaraq, bu, yalnız məhdud bir dairədə, ola bilsin ki, xüsusi bir qrup arasında işlənən, Azərbaycan dilinin ümumi leksik ehtiyatına daxil olmayan bir ifadədir. Dilçilik baxımından belə bir istifadəni dialektizm və ya arqo kimi qiymətləndirmək olar. Ədəbi dildə xırda pul üçün daha çox "qəpik", "xırda sikkə", "puluq" kimi sözlərdən istifadə olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz