Sayxaşma sözü, "sayxaşmaq" fellərinin isim halındakı törəməsidir. Əsasən, Azərbaycan dilində, qeyri-rəsmi və kollokvial üslubda işlədilən bu söz, müxtəlif kontekstlərdə fərqli mənalar kəsb edir. Ən geniş mənası, bir işin, hadisənin və ya prosesin sürətli və səs-küylü şəkildə baş verməsi, nizamsız və qarışıq şəkildə həyata keçirilməsidir. Bu mənada, "sayxaşma" sözü, həm fiziki, həm də metaforik olaraq işlənə bilər.
Məsələn, "Bazarda mal sayxaşması başladı" cümləsində, insanların mal- əşyaların arxasınca qaçışması, bir-birini itələməsi kimi səs-küylü və nizamsız bir vəziyyət təsvir olunur. Digər bir nümunə olaraq, "Yığıncaqda bir sayxaşma oldu, hər kəs öz fikrini qışqırırdı" cümləsində isə fikirlərin qarışıq və nizamlı olmayan şəkildə ifadə olunması nəzərdə tutulur. Beləliklə, "sayxaşma" sözü, qarışıqlıq, nizamsızlıq, çaşqınlıq və səs-küylü bir vəziyyəti ifadə etmək üçün istifadə olunur.
Bəzi regional dialektlərdə "sayxaşma" sözünün mənası daha dar ola bilər və daha spesifik hadisələri təsvir etmək üçün işlənə bilər. Məsələn, hər hansı bir qrupun qəfil və nizamsız hərəkətlərini, bir-birinə qarışmasını və ya yarışmasını ifadə edə bilər. Ancaq ümumi dil praktikasında, yuxarıda izah edildiyi kimi, daha geniş məna kəsb edir.
Etimoloji baxımdan, "sayxaşmaq" feli türk dillərinin qədim təbəqəsinə aiddir və ehtimal ki, "səs-küylü, qarışıq şəkildə hərəkət etmək" mənasını ifadə edən kökdən törəmişdir. "Say" və "xaşmaq" morfemlərinin birləşməsi ilə əmələ gəlmişdir. Ancaq bu etimoloji təhlilin dəqiqliyi dilçilik tədqiqatlarının mövzusudur.