Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "sayaqlamaq" sözü ümumiyyətlə "sayıqlamaq" kimi izah olunur. Lakin bu izah, sözün bütün məna çalarlarını əhatə etmir və kifayət qədər dəqiq deyil. "Sayaqlamaq" daha çox fikirdən, xəyal və ya xatirədən qopmağı, diqqəti bir şeydən başqasına yönəltməyi, bir növ "yalnızca düşünmək" və ya "xəyal qurmaq" mənasında işlənir. Sadəcə "sayıqlamaq" (səsləndirməklə, dilə gətirməklə təkrarlamaq) deyil, daha çox daxili bir prosesi ifadə edir. Bu mənada, "sayaqlamaq" "vəsvəsəyə düşmək", "fikrə dalmaq", "xəyalpərəst olmaq" kimi mənalara da yaxındır.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, kökü "say" felindən gəlməsi ehtimal olunur, lakin bu "saymaq" mənasında deyil, daha çox "fikirdə tutmaq", "diqqəti bir şəkildə yönəltmək" mənasında ola bilər. Belə ki, insan bir şeyə o qədər bağlı olur ki, digər ətraf hadisələri "saymır", yəni onları qavramır, onlara reaksiya vermir, yalnız öz fikirlər aləmində qalır. Bu mənada, "sayaqlamaq" passiv bir vəziyyəti, diqqətin təcrid olunmuş bir nöqtəyə yönəlməsini ifadə edir.
Ə.Haqverdiyev nümunəsində isə "sayaqlayırdı" oyundan tamamilə qopmamağı, amma oyunun həyəcanını, məzmununu daxilən, öz fikirləri ilə yaşamağı ifadə edir. Oğlan oyunun içindədir, amma eyni zamanda da onun xəyallar aləmindədir. Bu, "sayıqlamaq"dan fərqli bir məna çalarını göstərir.
Başqa nümunələr ilə sözün mənasını daha aydın göstərmək olar:
- "O, qəribə bir şeylə sayaqlayırdı, ətrafındakıları hiss etmirdi." (fikrə dalmışdı)
- "Bütün gün işləri sayaqlayıb, özünü yorub." (fikirlərini bir-bir araşdırıb, analiz edib)
- "Uşaq yuxudan oyanandan bəri ayağını sayaqlayır." (ayağında kiçik bir ağrı hiss edir və buna fokuslanıb)
Beləliklə, "sayaqlamaq" sözü, sadəcə sayıqlamaqdan daha geniş və çoxmənalı bir termindir, fikrin bir şeyə bağlanmasını, daxili bir dünyaya çəkilməni, hətta vəsvəsəni də ifadə edə bilər. Kontekstə görə mənası dəyişə bilsə də, əsas özəyində diqqətin məhdudlaşdırılmış bir sahəyə yönəlməsi yer alır.