SARMALAMAQ sözü Azərbaycan dilində geniş məna kəsb edən bir felldir. Əsas mənası "bir şeyi başqa bir şeylə bürümək, örtmək, əhatə etmək" olsa da, kontekstə görə müxtəlif mənalarda işlənə bilər. Lüğətlərdə sadəcə "bax: sarmaq" kimi göstərilməsi, sözün ifadə etdiyi incəlikləri və çalarları tam əks etdirmir.
SARMALAMAQ feli, əşyaların bir-birini tam və sıx şəkildə örtməsini, əhatə etməsini, bürüməsini bildirir. Bu mənada "sarmaq" felindən fərqlənməsə də, "sarmalayır" kimi daha intensiv, davamlı və tam bir əhatəni ifadə edir. Məsələn, "şalı özünə sarmalayıb" deyəndə şala bürünərək soyuqdan qorunmaq istəyini vurğulayırıq. "Torpağı bitkilər sarmalayıb" deyəndə isə bitkilərin torpağı tamamilə əhatə etdiyini, örtüb bürüdüyünü ifadə edirik.
Sözün daha geniş mənaları da vardır. Metaforik mənada, bir hissin, duyğunun, hadisənin başqa birini tam əhatə etməsi, bürüməsi, ələ keçirməsi mənasında işlənə bilər. Misal olaraq, verilən cümlədə ("Günəş məmnun gülümsəyərək qoltuğundakı şalla Arazı bir uşaq kimi sarır, sarmalayır. A.Şaiq") Günəşin Araz çayını şalla sarması kimi təsvir edilməsi, Günəş işığının çay üzərini tam əhatə etməsi, onu istiləri ilə bürüməsi mənasını verir. Burada "sarmalayır" feli, təkcə fiziki örtməyi deyil, həm də bir hissi, təsiri ifadə edir; Günəşin isti və nurlu təsiri Araz çayını tamamilə əhatə edir.
Etimoloji baxımdan, "sarmaq" kökünə əlavə olunan "-la-" şəkilçisi, hərəkətin daha davamlı və tam olmasını vurğulayır. Bu səbəbdən "sarmaq" və "sarmalmaq" arasında məna fərqi olmasına baxmayaraq, ikisi də oxşar kontekstlərə uyğun istifadə olunur, lakin "sarmalmaq" daha intensiv və tam bir əhatəni ifadə edir.
Nəticə olaraq, "sarmalmaq" feli, sadəcə "sarmaq"ın sinonimi deyil; o, həm fiziki, həm də metaforik mənalarda daha intensiv, daha davamlı və tam bir örtmə, bürümə və əhatəni ifadə edən bir sözdür.