izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Sarənc (fars. سَرَنج) – Klassik Azərbaycan muğamlarının əsas ladlarından biridir. Fars mənşəli olan sözün etimologiyası tam aydın olmasa da, "sər" (baş, önəmli) və "ənc" (səs, nəğmə, melodiya) komponentlərindən təşkil olunmuş ola bilər ki, bu da "baş melodiya", "əsas nəğmə" kimi təfsir edilə bilər. Beləliklə, "Sarənc" adı muğamın əsas melodik xüsusiyyətlərinin, özəlliklərinin önəmini vurğulayır. Bu, muğamın strukturunda, melodik inkişafında və ifadə etdiyi duyğulara təsir edən mühüm bir lad sistemini təmsil edir.

Sarənc, digər muğam ladləri kimi, müəyyən bir maqam sisteminə, səs ardıcıllığına və melodik quruluşa malikdir. Bu ladın özünəməxsus mikrointervaları və xarakterik melodik dönmələri vardır ki, bunlar muğamın ümumi ifadə vasitəsinə öz töhfəsini verir. Sarənc ladının müxtəlif ifaçıların təfsirinə görə incə fərqlərlə də olsa, ümumi bir melodik xətti mövcuddur.

Ədəbiyyatda, musiqişünaslıq əsərlərində və muğam ifaçılarının ifasında Sarənc adının işlənməsinə rast gəlmək mümkündür. Məsələn, "Muğamda Sarənc ladının tətbiqi" və ya "Sarənc ladının melodik xüsusiyyətləri" kimi ifadələr həm elmi ədəbiyyatda, həm də gündəlik danışığımda istifadə olunur. Bu isə sözün həm musiqişünaslıq sahəsində, həm də ümumi dil mədəniyyətində köklü yer tutduğunu göstərir.

Qeyd edək ki, Sarənc ladının özünəməxsus bir estetik yükü vardır və bu ladın əsasında yaradılan muğamlar ifadə gücü və bədii dəyəri ilə seçilir. Ona görə də Sarənc Azərbaycan muğamının əsas və mühüm tərkib hissələrindən biri kimi qəbul edilir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz