izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Santúr (yun. σαντούρι – sözün etimologiyası Yunan dilindəki "santouri" sözündən gəlir ki, bu da "küçə musiqiçisi" mənasını verir. Ancaq alətin özü daha qədim köklərə malikdir və müxtəlif qədim Şərq mədəniyyətlərində (məsələn, Fars, Ərəb) müxtəlif variantları mövcud olmuşdur. Belə ki, "santouri" Yunan dilinə bu mədəniyyətlərdən gəlmişdir. Bu, alətin adının mənşəyinin yalnız bir hissəsini əks etdirir.) is. mus. Qanuna bənzər, toxmaqcıqlar (və ya plectrumlar) ilə çalınan, çoxlu sayda (ümumiyyətlə üçbucaq şəklində düzülmüş) mis və ya polad tellərə malik zərb aləti. Santurun səsi şirin, melodik və ifadəlidir. Həm solo, həm də ansambl tərkibində ifa oluna bilir.

Alətin quruluşu və ölçüləri müxtəlif ola bilər. Tellərin sayı və tezliyi dəyişir, bu da santurun müxtəlif tonal imkanlarına malik olmasına səbəb olur. Toxmaqcıqların ölçüsü və materialı da səsə təsir edir. Çalğı texnikası mürəkkəbdir və uzun müddətli təlim tələb edir. Santur klassik musiqidə, xalq musiqisində və müasir kompozisiyalarda geniş istifadə olunur.

Misal üçün, verilmiş misralarda: "Al bu santurumu, çal, gəldi bahar əyyamı; Nəğmə əyyamı, mey əyyamı, xumar əyyamı" – santur baharın gəlişi, musiqi, şənlik və xoş ovqat simvolu kimi təqdim olunur. Bu cümlədə santur birbaşa alətin özünü və onun ifa etdiyi musiqini ifadə edir.

Santur haqqında danışarkən onun Fars və Ərəb musiqisindəki əhəmiyyətini də qeyd etmək vacibdir. Bu mədəniyyətlərdə santur ənənəvi musiqi aləti kimi çox geniş yayılmış və xüsusi ifadə tərzi ilə seçilir. Müxtəlif bölgələrdə santurun quruluşu və çalınma üsulları fərqliliklər göstərə bilsə də, onun unikal səsi və ifadəli imkanları dəyişməz qalır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz